Τοπική ανάπτυξη και αγροτική παραγωγή

Διαμορφώθηκε η αντίληψη ότι, στα πλαίσια μιας ανταγωνιστικής ανάπτυξης, πρέπει συνεχώς και υποχρεωτικά η αγροτική ιδιοκτησία να μεγαλώνει . Στο τέλος αυτού του δρόμου βρίσκονται οι μεγάλες γεωργικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις, που είναι σε θέση να συνδυασθούν με τεχνολογικές εξελίξεις και ένταση εισροών και παράλληλα κατασπατάληση φυσικών πόρων και μόλυνση του περιβάλλοντος

Εξετάζοντας τα ουσιαστικά ζητήματα που καθόρισαν τις εξελίξεις στον αγροτικό τομέα και συνεχίζουν να δρουν καθοριστικά, διαπιστώνουμε ότι, ενώ πλήττονται από τις εξελίξεις αυτές, πολλοί κάτοικοι της υπαίθρου υιοθετούν προσεγγίσεις που για χρόνια καλλιέργησε συστηματικά με όλους τους τρόπους και τα μέσα που διέθετε, το δοσμένο σύστημα ανάπτυξης. Ετσι:

1)Διαμορφώθηκε η αντίληψη ότι, στα πλαίσια μιας ανταγωνιστικής ανάπτυξης, πρέπει συνεχώς και υποχρεωτικά η αγροτική ιδιοκτησία να μεγαλώνει . Στο τέλος αυτού του δρόμου βρίσκονται οι μεγάλες γεωργικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις, που είναι σε θέση να συνδυασθούν με τεχνολογικές εξελίξεις και ένταση εισροών και παράλληλα κατασπατάληση φυσικών πόρων και μόλυνση του περιβάλλοντος. Το βαμβάκι επιβεβαιώνει αυτή την εξέλιξη.
2)Χρησιμοποιήθηκε σαν δείκτης ανάπτυξης η εντατική μείωση του αγροτικού πληθυσμού, συσχετίζοντας την οικονομία της χώρας μας με τα κυρίαρχα καπιταλιστικά βιομηχανικά κράτη. Το βέβαιο είναι ότι, η απογύμνωση της υπαίθρου δεν συνοδεύτηκε από ενίσχυση του τομέα της μεταποίησης αλλά από δυσανάλογη επιβάρυνση του ισοζυγίου αγροτικών προϊόντων .
3)Υιοθετήθηκε ένα καταναλωτικό πρότυπο και στον αγροδιατροφικό τομέα, παρά και ενάντια στην παγκόσμια αναγνωρισμένη μεσογειακή διατροφή, που αλλοιώνει τα διατροφικά χαρακτηριστικά της Ελληνικής οικογένειας ακόμη και στα χωριά.
4)Εγκαταλείφθηκε παντελώς η αγροτική έρευνα, που συνδύαζε το τοπικά προσαρμοσμένο πολλαπλασιαστικό υλικό με τα ποικίλα εδαφοκλιματικά περιβάλλοντα της ηπειρωτικής και της νησιώτικης χώρας, και οδηγηθήκαμε στην απόλυτη εξάρτηση με είδη και ποικιλίες που ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές των πολυεθνικών και τις κατευθύνσεις του παγκόσμιου οργανισμού εμπορίου και του ΔΝΤ.
5)Απαξιώθηκε ο κοινωνικός ιστός των οικισμών της υπαίθρου , που χωρίς αξιόλογο εισόδημα, παντελή έλλειψη κοινωνικής μέριμνας και πολιτισμικής υποστήριξης προκάλεσε την φυγή των νέων προς τα αστικά κέντρα με την ψευδαίσθηση «μιας καλύτερης ζωής»

Έτσι, διαμορφώθηκε ένα μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης που είχε σαν αποτέλεσμα:

α)Την απαξίωση του αντικείμενου της αγροτικής παραγωγής
β) Την εγκατάλειψη της γεωργικής απασχόλησης από σημαντικό τμήμα των αγροτών και κτηνοτρόφων.
γ) Την απομάκρυνση του πληθυσμού από την ύπαιθρο
δ)Την μόλυνση των εδαφών ,των πηγών και του υδροφορέα
ε) Την ερήμωση ολόκληρων χωριών ,την αλλοίωση του παραδοσιακού χαρακτήρα των οικισμών και της πληθυσμιακής σύνθεσης των.
στ) Την εξάντληση των βοσκήσιμων περιοχών και την υποβάθμιση της φυτοκοινωνίας των
ζ)Την αποψίλωση των περιαστικών ζωνών-μεριάδων των χωριών, την αποσάθρωση των εδαφών ,την καταστροφή του υπαίθριου και του αγροτικού τοπίου.
η)Την υποβάθμιση της ποιότητας των εκλεκτών παραδοσιακών αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων ολόκληρης της ηπειρωτικής και της νησιώτικης χώρας.

Αποτέλεσμα αυτού του μοντέλου ανάπτυξης είναι η εντεινόμενη διαμόρφωση ενός ανταγωνιστικού δίπολου πόλεις –ύπαιθρος, όπου και στα τα δύο σκέλη η κατάσταση χειροτερεύει: εργασιακά, οικιστικά, περιβαλλοντικά, πολιτισμικά. Οι «διωγμένοι» από τα χωριά κάτοικοι της υπαίθρου, κατά κύριο λόγο αγρότες, έγιναν στην πλειοψηφία τους μετανάστες στον ίδιο τον τόπο τους, υποχρεούμενοι σε επίπεδο απασχόλησης και διαβίωσης με πολύ αρνητικές συνθήκες.

Η αειφορική ανάπτυξη απαιτεί ένα συνολικό διαχειριστικό πλαίσιο με βάση τη διασύνδεση μιας τοπικής κοινωνίας με τα γεωγραφικά όρια μιας περιοχής. Κοινός παρανομαστής μιας τέτοιας προοπτικής είναι η υποχρεωτική σύνδεσή της με την διαχείριση των νερών μιας ή περισσοτέρων ή τμήματος μιας υδρογεωλογικής λεκάνης απορροής. Η δέσμευση αυτή καθορίζεται από το γεγονός ότι η διαχείριση των νερών μαζί με τους αποδέκτες , αποτελεί το βασικό επίπεδο λειτουργίας ενός διαχειριστικού πλαισίου στην κατεύθυνση της αειφορικής ανάπτυξης. Ότι βρέχει η φύση και όπου παρεμβαίνει ο άνθρωπος, αθροιστικά, κατά κύριο λόγο αντανακλάται και προσμετρείται στα νερά.
Η ανθρωπογεωγραφία μιας περιοχής που διαμορφώθηκε ιστορικά σε διαφορετικές οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες και μεταβλήθηκε από την επίδραση του αναπτυξιακού μοντέλου που αναφέρθηκε παραπάνω, δεν μπορεί να οδηγείται σε διοικητική αναδιάρθρωση σε ανεξαρτησία από την προϋποθέσεις ενός αειφορικού διαχειριστικού πλαισίου. Η χωροταξική κατανομή των διάφορων παραγωγικών δραστηριοτήτων και των αναγκαίων κοινωνικών υποδομών, αποτελεί αντικείμενο σοβαρής επεξεργασίας και προσαρμογής, με ευθύνη της τοπικής κοινωνίας και την συνεργασία του συνόλου των επιστημονικών κλάδων και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Σε κάθε περίπτωση η φέρουσα ικανότητα μιας περιοχής ,καθορίζεται από τα ιδιαίτερα εδαφοκλιματικά χαρακτηριστικά της και αξιολογείται η συμπληρωματική λειτουργία της σε συσχέτιση με τις γειτονικές περιοχές, ειδικά για την διαχείριση των φυσικών πόρων.
Μέχρι τώρα η αποσπασματική και ευκαιριακή ανάδειξη δραστηριοτήτων σε επίπεδο οικισμού ή Δήμου ή Νομού, οδήγησε σε διάσπαση των σχέσεων μεταξύ παραγωγικών τομέων αλλά και μεταξύ των διαφόρων τμημάτων περιοχών. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της ανεξέλεγκτης ουσιαστικά οικοδομικής δραστηριότητας στην ακτογραμμή της Θεσσαλίας σε ανεξαρτησία όχι μόνον από τα απόβλητα που δημιουργεί, από την αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή του Κισσάβου και του Μαυροβουνίου, αλλά και την γενικότερη συσχέτιση με τις δενδροκομικές καλλιέργειες και τις υποδομές των οικισμών του Δώτιου πεδίου. Αν σε αυτά προστεθεί το γεγονός ότι το μεγαλύτερο τμήμα των δύο βουνών είναι περιοχές NATURA,διαφαίνεται έντονα η ανάγκη ενοποιημένης συσχέτισης όλων των παραγωγικών, οικιστικών, περιβαλλοντικών, τουριστικών, κοινωνικών δράσεων στα πλαίσια ενός μεταβατικού αειφορικού διαχειριστικού πλαισίου ανάπτυξης.
Η προώθηση και η δυνατότητα των ΣΧΟΟΑΠ να ανταποκριθούν σε μια τέτοια προοπτική, θα καθορισθεί από την απόφαση των τοπικών κοινωνιών να ενσωματώσουν στην δράση τους την σχέση που επιβάλει η τοπική ανάπτυξη με την αειφορική λειτουργία του οικοσυστήματος που «επικάθεται» σε ολόκληρη ή τμήμα μιας λεκάνης απορροής.
Το αειφορικό διαχειριστικό πλαίσιο οφείλει να ενσωματώσει δράσεις αλλά και να προωθήσει αποφασιστικά μια φιλοσοφία «του τόπου μου»στους αγρότες και τους κατοίκους μιας τοπικής κοινωνίας. Ενός τόπου που παράγει, αλλά και ανακυκλώνει όλα τα αέρια ,υγρά, στερεά απορρίμματα και απόβλητα που δημιουργεί και συμβάλει σταδιακά μέσα από φάσεις και χρονοπρογραμματισμό, στην αποκατάσταση του υπόγειου υδροφορέα, των λιμνών ,χειμάρρων και ποταμών. Που δεν καίει τα υπολείμματα της βλάστησης μολύνοντας την ατμόσφαιρα, αλλά με ενσωμάτωση ή κομποστοποίηση σε συνδυασμό με τα απόβλητα των κτηνοτροφικών μονάδων, αυξάνει την οργανική ουσία και την παραγωγικότητα των εδαφών. Που θα κατακτάει συνεχώς ανώτερες «θέσεις» στην ισορροπία του οικοσυστήματος της περιοχής του διαχειριστικού πλαισίου με τα χρόνια, ενισχύοντας την παραγωγή και την αποδοτικότητά του σε προϊόντα προέλευσης.
Πρωταρχική σημασία σε ένα τέτοιο παραγωγικό περιβάλλον έχει η παρουσία και η ενίσχυση των μικρών και μεσαίων αγροτών που μπορούν να ανταποκριθούν στην παραγωγή προϊόντων ποιότητας. Αυτό βέβαια προϋποθέτει ότι θα προσδιορισθούν και θα λειτουργήσουν οι αναγκαίες ισορροπίες που καθορίζουν την συλλογική διαχείριση των πρώτων υλών και των παραγόμενων προϊόντων, με ευθύνη των συλλογικών οργάνων των παραγωγών και των μηχανισμών της τοπικής εξουσίας-αυτοδιοίκησης που έχει την συνολική ευθύνη του διαχειριστικού πλαισίου.

Η παραγωγή της κάθε τοπικής κοινωνίας που θα δημιουργεί σταδιακά ισορροπημένες σχέσεις ανάμεσα:
- στα νερά και στην άρδευση των καλλιεργειών,
- την γεωργική και την κτηνοτροφική παραγωγή,
- την παραγωγή και την μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων
- την φέρουσα ικανότητα του οικοσυστήματος και την οικιστική ανάπτυξη
- τις τεχνολογικές εξελίξεις και την προσαρμογή στην ανοχή του οικοσυστήματος
- την σημαντικότητα της γεωργικής απασχόλησης και την αειφόρο ανάπτυξη,
θα σταθεροποιήσει τις παραγωγικές ικανότητες της κάθε περιοχής και θα αναδείξει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της εργασίας και της ζωής σε οργανωμένους οικισμούς της υπαίθρου,σε σχέση με τα αβίωτα αστικά κέντρα.

Σταδιακά η κάθε τοπική κοινωνία, στα πλαίσια της τοπικής αυτοδιοίκησης,θα πρέπει να αποκτήσει ταυτότητα και προδιαγραφές, κινούμενη ταυτόχρονα στην κατεύθυνση της οργάνωση της αγροτικής παραγωγής και της αποκατάστασης του περιβάλλοντος και του τοπίου.

του Κώστα Δεληγιάννη, Γεωπόνου, 18ο τεύχος “Δρόμου των Αγροτών”, Νοέμνριος-Δεκέμβριος 2008

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Το ΤΕΜΠΜΕ και οι μικρές επιχειρήσεις...

Το νέο πρόγραμμα του ΤΕΜΠΜΕ αποβλέπει, μέσα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, να βοηθήσει τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις να σταθούν στα πόδια τους με τη χορήγηση άτοκων δανείων για κεφάλαια κίνησης.

Οι όροι και οι περιορισμοί, όμως, που τίθενται από το πρόγραμμα καθώς και η απαράδεκτη στάση των τραπεζών, το έχουν καταστήσει στην πράξη ανεφάρμοστο και στην ουσία δώρο-άδωρο.

Ειδικότερα από το πρόγραμμα αποκλείονται στην πράξη πλήρως ιδιαίτερα οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν πρόβλημα επιβίωσης, λόγω έλλειψης ρευστότητας, αν και είναι αυτές που το έχουν περισσότερο ανάγκη.

Όροι που τίθενται στο πρόγραμμα ως προϋποθέσεις συμμετοχής των μικρών επιχειρήσεων, ιδίως τα τρία συνεχή χρόνια κερδοφορίας, η εξαίρεση νεοσύστατων, μέχρι τριών χρόνων, επιχειρήσεων κ.α, αποτελούν ανυπέρβλητα εμπόδια στη συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων επιχειρήσεων που χρήζουν άμεσης ανάγκης διευκόλυνσης για να μην κλείσουν και να διατηρήσουν τις θέσεις απασχόλησης.

Οι τράπεζες, παρά τη «χαριστική» ενίσχυσή τους με 28 δις ευρώ, εκβιάζουν και εκδηλώνουν απροθυμία υλοποίησης στην πράξη του προγράμματος, μη θέλοντας να αναλάβουν και το παραμικρό εύλογο «ρίσκο» στη χορήγηση δανείων.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Καταλυτική η παρέμβαση του ΣΥΡΙΖΑ στην αλλαγή του αναπτυξιακού νόμου

Ανακοινώθηκε σήμερα ότι αυξάνονται τα ποσοστά της επιπλέον επιχορήγησης στα πλαίσια του αναπτυξιακού νόμου, που αφορούν την Λέσβο και το Β. Αιγαίο. Οι μικρές επιχειρήσεις ουσιαστικά "παίρνουν" το σύνολο του επιπλέον ποσοστού (που φθάνει το 20% - από 7% που ήταν μέχρι σήμερα).

Δεν θέλουμε να "βλογήσουμε τα γένια μας", αλλά η παρέμβαση του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή την υπόθεση ήταν καταλυτική!

Ο ΣΥΡΙΖΑ (με τους βουλευτές του Γ. Δραγασάκη και Μ. Παπαγιανάκη) κατέθεσε στις αρχές του 2008 αναφορά των τριών επιμελητηρίων του Β. Αιγαίου με την οποία ζητούνταν η τροποποίηση του αναπτυξιακού νόμου.
Στην συνέχεια, με βάση την απάντηση που δόθηκε από το υπουργείο Οικονομικών, με την οποία το υπουργείο ισχυρίζονταν ότι τα ποσοστά χρηματοδότησης ήταν δίκαια, αποδείξαμε τεκμηριωμένα, γιατί πρέπει να αλλάξουν αυτά τα ποσοστά χρηματοδότησης.
Ταυτόχρονα ο βουλευτής μας Γ. Δραγασάκης κατέθεσε ερώτηση στη βουλή, με την οποία ζητούσε την αλλαγή των ποσοστών επιχορήγησης.
Στην βάση της απάντησης του υπουργού οικονομικών, με την οποία "άνοιγε ένα παράθυρο" και όταν ο υπουργός (τότε) Αιγαίου κ. Βουλγαράκης, ο βουλευτής κ. Γιαννέλης και ο νομάρχης κ. Βογιατζής έλεγαν ούτε λίγο ούτε πολύ ότι τίποτα δεν μπορεί να γίνει με τον αναπτυξιακό, εμείς επιμείναμε για την ανάγκη έντασης της προσπάθειας από όλους τους τοπικούς φορείς.

Μετά από ένα χρόνο και παραπάνω, αυτή η προσπάθεια είχε αποτέλεσμα. Η κινητοποίηση των τοπικών φορέων και η καταλυτική και τεκμηριωμένη υποστήριξη της υπόθεσης από τον ΣΥΡΙΖΑ ανάγκασαν το υπουργείο να αλλάξει τον αναπτυξιακό.
Δεν πρέπει όμως να εφησυχάζουμε.

Όπως έχουμε ήδη ανακοινώσει, από την 1/11/2011 τα ποσοστά χρηματοδότησης στα πλαίσια του αναπτυξιακού, αλλά και άλλων προγραμμάτων, θα μειωθούν κατά 10%. Ο ΣΥΡΙΖΑ έγκαιρα έχει κινηθεί σε αυτή την κατεύθυνση με ερωτήσεις τόσο στην Ευρωβουλή, όσο και στην ελληνική Βουλή.

Θα πρέπει οι τοπικοί φορείς να πάρουν και αυτή την υπόθεση στα χέρια τους, έτσι ώστε, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές που περνούν τα νησιά μας να μην στερηθούν πολύτιμους πόρους.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Να αλλάξει ο χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων!

O αναπτυξιακός νόμος ουσιαστικά εξισώνει το Β. Αιγαίο και τη Λέσβο με τις πλέον αναπτυγμένες περιοχές της Ελλάδας, από την στιγμή που στην πράξη τα επιπλέον ποσοστά χρηματοδότησης που δίνει για τις μικρές επιχειρήσεις του νομού μας είναι πολύ κάτω από αυτά που δίνει σε πιο αναπτυγμένες περιοχές.

Από την 01/01/2011 αυτά τα κίνητρα θα μειωθούν ακόμα περισσότερο. Ο χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων (στη βάση του οποίου καθορίζονται τα ανώτατα όρια των επιδοτήσεων) προβλέπει ότι για το Β. Αιγαίο από 40% που είναι σήμερα θα κατέβουν στο 30%.

Υπάρχει ανάγκη άμεσης παρέμβασης και κινητοποίησης για την αλλαγή του χάρτη!
Πρέπει επιτέλους αυτή η κατάσταση να σταματήσει!

Σχετικό κείμενο: Χάρτης Περιφερειακών ενισχύσεων και Β. Αιγαίο
Σχετική ερώτηση στο κοινοβούλιο: Αναθεώρηση του Α.Ε.Π. και χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων και Β. Αιγαίο

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Για το αγροτικό ζήτημα

Σήμερα απαιτείται ένα εθνικό σχέδιο αναζωογόνησης και ανάπτυξης της υπαίθρου με δύο βασικούς στόχους: Την αύξηση του εισοδήματος των αγροτών και κτηνοτρόφων και την ολόπλευρη ανάπτυξη της υπαίθρου με μέτρα πολιτικής που θα βελτιώνουν τις συνθήκες και το επίπεδο ζωής.

Προχωράμε στη διαμόρφωση της «Εναλλακτικής προγραμματικής μας πρότασης», την οποία θα συζητήσουμε με την κοινωνία. Τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και στη Λέσβο, θέτουμε για συζήτηση τις απόψεις και προτάσεις στους αγρότες και τους φορείς τους.
1. Ξεκαθαρίζουμε ότι αντιμετωπίζουμε το πρωτογενή τομέα (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, δάση κλπ) ως ένα ενιαίο χώρο, ως ένα σύνολο δραστηριοτήτων μέσα από τις οποίες:

• παράγονται υλικά αγαθά, ΤΡΟΦΙΜΑ, δηλαδή αγαθά απαραίτητα για την διατροφή και επιβίωση του λαού μας. Και βέβαια μας ενδιαφέρει ζωηρά τα τρόφιμα αυτά, να είναι προσιτά, δηλαδή φθηνά αλλά και υγιεινά και ασφαλή για αυτούς που θα τα καταναλώσουν.
• Υποστηρίζεται η απασχόληση, η διατήρηση και η αύξηση των θέσεων εργασίας.
• Προστατεύεται το περιβάλλον γιατί όλες οι εφαρμοζόμενες τεχνικές οφείλουν όχι μόνο να το σέβονται αλλά και να το περιφρουρούν.

Σε αυτά τα πλαίσια απαιτούνται:
1. Δημόσιες πολιτικές για την ενίσχυση της «κοινωνικής θέσης» των αγροτών
2. Ξεκάθαρες πολιτικές για την ενίσχυση της συλλογικής δράσης των αγροτών, για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής τους θέσης ώστε να μπορούν να υπερασπιστούν με αξιώσεις το μόχθο τους, το εισόδημα τους, το δικαίωμα τους να ζήσουν με αξιοπρέπεια.
3. Μέτρα μείωσης της ψαλίδας τιμών παραγωγού και καταναλωτή:
5. Γενναία χρηματοδοτικά μέτρα και πολιτικές για την δραστική μείωση του κόστους καλλιέργειας και παραγωγής
4. Δημόσιες πολιτικές για την δημιουργία και αποτελεσματική λειτουργία υποδομών στήριξης της Γεωργίας και της Κτηνοτροφίας, για τη στήριξη των αγροτών και των κτηνοτρόφων.
5. Κλαδικές πολιτικές για όλα τα βασικά αγροτικά προϊόντα.
6. Γενναία μέτρα για να ενισχυθεί η κινητικότητα στην αγορά της γης.

Τα προβλήματα επιδεινώνονται και λόγω της Νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής αλλά και των νέων προτάσεων της Κομισιόν στο λεγόμενο «Έλεγχο υγείας της ΚΑΠ».

Εμείς είμαστε αντίθετοι με τις προτάσεις της Κομισιόν που θίγουν τους μικρούς και μεσαίους αγρότες. Για αυτό πρέπει να δημιουργηθεί Πανευρωπαϊκό Μέτωπο και Κίνημα αντίστασης, ώστε να μην περάσουν οι προτάσεις αυτές.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Ένας τουρισμός χωρίς μέλλον (σύμφωνα με τα σχέδια του κ. Σουφλιά)

Φαίνεται λοιπόν πως σε αυτή την κυβέρνηση δεν μιλούν μεταξύ τους καθώς επαγγέλλονται εντελώς διαφορετικές αναπτυξιακές προοπτικές. Τα οργανωμένα τυποποιημένα τουριστικά παραθεριστικά χωριά χωρίς ντόπια φυσιογνωμία και η πύκνωση του εκτός σχεδίου συντελεστή δόμησης είναι βέβαιο ότι θα αποτρέψουν τον πράσινο τουρισμό. Οι δε πολιτιστικές περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις τους θα δεν θα είναι ανατρέψιμες.

«Φέτος χάσαμε 32 δις ευρώ. Τόσο είναι το έλλειμμα των συναλλαγών μας με το εξωτερικό…», διάβασα στο οικονομικό ένθετο Κυριακάτικης εφημερίδας.(i) Και παρακάτω « Το ελληνικό προϊόν είναι ακριβό, κακής ποιότητας, αντιεμπορικό και μένει στα αζήτητα…» «..στρατηγικά μόνο μια λύση έχουμε: να αρχίσουμε να πουλάμε γη στους ξένους ώστε να φτιαχτούν παραθεριστικά χωριά ή να υπάρξει άλλου είδους οικιστική ή παραθεριστική ανάπτυξη».
Ο αρθρογράφος πραγματικά πιστεύει ότι αυτό θα ευνοήσει την περιφερειακή ανάπτυξη και θα σταματήσει την αστυφιλία. Τα ίδια φαίνεται πως πιστεύει και ο υπουργός πεχωδε κ. Γ. Σουφλιάς που παράλληλα με το άτολμο και νεφελώδες γενικό χωροταξικό, μας προτείνει ένα ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό με την πολύ συγκεκριμένη δέσμευση να επιδοτήσει και να τετραπλασιάσει τον εκτός σχεδίου συντελεστή δόμησης μόνο για αυτούς που θα φτιάξουν παραθεριστικά χωριά σε μεγάλες εκτάσεις….

Αν ο υπουργός και ο αρθρογράφος είχαν δίκιο, αν αυτή ήταν η λύση για την τόνωση της περιφέρειας, κάποιοι από εμάς ενδεχόμενα να λέγαμε «ας θυσιάσουμε τέλος πάντων άλλη μια φορά το περιβάλλον προκειμένου να υπάρχουν θέσεις εργασίας ».

Όμως δυστυχώς η κυρίαρχη απάντηση έρχεται από το δικό τους γήπεδο το οικονομικό και βέβαια ακολουθούν το πολιτιστικό και το περιβαλλοντικό. Στο οικονομικό γήπεδο λοιπόν όλοι συζητούν την φούσκα των τιμών των τουριστικών ακινήτων στην Ισπανία όπου σε ορισμένες περιοχές το μοντέλο του κ. Σουφλιά υλοποιήθηκε παλαιότερα, με σημερινό αποτέλεσμα, τον οικονομικό μαρασμό αυτών των περιοχών. Λόγω της υπερδόμησης, το περιβάλλον, ο μοναδικός φυσικός πόρος που μπορεί να υποστηρίξει τον τουρισμό, υποβαθμίσθηκε δραματικά (στις συγκεκριμένες περιοχές και όχι βέβαια στην καταπληκτική Βαρκελώνη ή στη Μαδρίτη).

Αυτό ονειρεύεται ο υπουργός για την Ελλάδα; Η μήπως του αρκεί ότι τα πρώτα χρόνια θα υπάρξει μια βραχυπρόθεσμη «ανάπτυξη» λόγω των οικοδομικών εργασιών; Χρονικά, αυτή η προσωρινή ανάπτυξη συμπίπτει με τους επόμενους 1-2 εκλογικούς ορίζοντες. Μήπως για αυτό δεν μπορούμε να δούμε καθαρά ότι μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, καταδικάζουμε την περιφέρεια σε μαρασμό; Εκπονούμε χωροταξικό τουρισμού αντάξιο υπουργού δημοσίων έργων και όχι υπουργού περιβάλλοντος καθώς το προτεινόμενο πλαίσιο ευνοεί και επιδοτεί τους κατασκευαστές και όχι τον τουρισμό…

Το σχέδιο δεν μοιάζει να στοχεύει στη χωροταξική οργάνωση του Τουρισμού αλλά στην ενίσχυση της εργολαβικής δραστηριότητας και στην επιδότηση της παραθεριστικής κατοικίας από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που συνοδεύει το προτεινόμενο χωροταξικό για τον Τουρισμό, θεωρεί δεδομένο ότι αυτή η έντονη τουριστική «ανάπτυξη» ακόμα και σε κορεσμένες περιοχές, είναι προς όφελος της χώρας. Η Μελέτη δεν περιλαμβάνει τεκμηριωμένη εκτίμηση των συνεπειών, σε βάθος χρόνου. Εξαντλείται σε μια γενική εγκυκλοπαιδική περιγραφή του φυσικού περιβάλλοντος της Χώρας και μια εξίσου γενικόλογη και αόριστη εκτίμηση των επιπτώσεων.
Από ολόκληρο το κείμενο της Μελέτης, ελάχιστες σελίδες αναφέρονται στο κύριο αντικείμενο της, δηλ. τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, και τούτο γίνεται με τη μέθοδο αορίστων και συνοπτικών κρίσεων του τύπου «θετικό, αρνητικό, ουδέτερο», η οποία έχει παγίως κριθεί ανεπαρκής και μη νόμιμη από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. (βλέπε Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος). Η Μελέτη θα έπρεπε να αξιολογεί, και όχι να παίρνει ως δεδομένη τη συγκεκριμένη πολιτική επιλογή για γενικευμένη προώθηση του τουρισμού και συγκεκριμένα της παραθεριστικής κατοικίας. (βλέπε Ελληνική Εταιρία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού).

Ολοκληρώνουμε με τις τηλεοπτικές δηλώσεις του υπουργού τουρισμού κ. Αρη Σπηλιωτόπουλου. Η Ελλάδα μας είπε, πρέπει επειγόντως να αναπτύξει τον πράσινο οικολογικό τουρισμό, είναι ένας τομέας στον οποίον δεν υπάρχει ανταγωνισμός- κατά τη γνώμη του.

Φαίνεται λοιπόν πως σε αυτή την κυβέρνηση δεν μιλούν μεταξύ τους καθώς επαγγέλλονται εντελώς διαφορετικές αναπτυξιακές προοπτικές. Τα οργανωμένα τυποποιημένα τουριστικά παραθεριστικά χωριά χωρίς ντόπια φυσιογνωμία και η πύκνωση του εκτός σχεδίου συντελεστή δόμησης είναι βέβαιο ότι θα αποτρέψουν τον πράσινο τουρισμό. Οι δε πολιτιστικές περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις τους θα δεν θα είναι ανατρέψιμες.

(i) ΤΟ ΒΗΜΑ, Ανάπτυξη σελ. Β28, 24/2/08, άρθρο Γρ. Νικολόπουλος

της Βάσως Κανελλοπούλου, από το Δαίμονα της Οικολογίας, Τεύχος 81, Απρίλιος 2008

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Το εργοστάσιο της ΔΕΗ στη Λέσβο

Δεκαετίες τώρα το παλιό εργοστάσιο της ΔΕΗ, ρυπαίνει την πόλη και σπέρνει αρρώστιες στους κατοίκους της. Χρόνια τώρα ο ένας ρίχνει την ευθύνη στον άλλο, χωροθετήθηκε και ξαναχωροθετήθηκε, φεύγει από τη πόλη αλλά μένει εδώ.
Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ο μοναδικός πολιτικός χώρος που έχει πάρει ξεκάθαρη θέση. Πολλοί μας λένε ότι αυτή η θέση μας έχει πολιτικό κόστος...
Είναι όμως έτσι;

Προφανώς η χωροθέτηση του νέου εργοστασίου της ΔΕΗ είναι ευθύνη του κράτους.
Αυτή πρέπει να γίνει με επιστημονική τεκμηρίωση και γνώμονα την ικανοποίηση των τοπικών αναγκών, μακριά από οικιστική ζώνη. Προτεραιότητα πρέπει να είναι η διασφάλιση της ενεργειακής αυτονομίας και η αναβάθμισης του δικτύου διανομής του νησιού.
Σε αυτό το κρίσιμο θέμα της χωροθέτησης, οι τοπικοί πολιτικοί φορείς αρνούνται να πάρουν θέση. Το παραπέμπουν στην «αποκλειστική ευθύνη του κράτους.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα κόμματα δεν πρέπει να παίρνουν θέση για το που θα εγκατασταθεί. Ειδικότερα όταν υπάρχουν ανοιχτά προβλήματα όπως στην περίπτωση της χωροθέτησης του εργοστασίου της ΔΕΗ στη Λέσβο. Και μάλιστα όταν αυτό το πρόβλημα είναι οξυμένο και πρέπει άμεσα να βρει τη λύση του. Σε μια τέτοια περίπτωση πρέπει όλοι να πούμε ευθαρσώς την άποψη τους.

Η κατάσταση με το ενεργειακό της Λέσβου έχει φτάσει στο απροχώρητο. Οι ευθύνες είναι γνωστές. Δεν είναι οι αντιδράσεις των κατοίκων του Μανταμάδου. Είναι της ΔΕΗ και της κυβέρνησης συνολικά που δεν είχε, ούτε έχει έναν ξεκάθαρο ενεργειακό σχεδιασμό. Είναι συνολικά όλων αυτών που τόσα χρόνια σε τοπικό επίπεδο επενδύουν σε αυτές τις αντιδράσεις και προσπαθούν να έχουν πολιτικά οφέλη. Αυτά εμείς δεν τα ξεχνάμε.
Αλλά είναι διαφορετικό πράγμα να καταδεικνύεις τις ευθύνες των άλλων και διαφορετικό να παίρνεις τις ευθύνες που σου αναλογούν. Εμείς είμαστε ο μόνος χώρος που έγκαιρα έχουμε πάρει μια ξεκάθαρη θέση και πού λέει τα παρακάτω:

• Το παλιό εργοστάσιο της ΔΕΗ, ρυπαίνει την πόλη της Μυτιλήνης, βλάπτει σοβαρά την υγεία των κατοίκων. Πρέπει να φύγει από τη Μυτιλήνη
• Οι τόσο μεγάλες καθυστερήσεις στο να βρεθεί λύση για την εγκατάστασή του, έχουν φτάσει την κατάσταση στα όρια της. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να φτιαχτεί ένα καινούριο εργοστάσιο στο πιο σύντομο δυνατό διάστημα.
• Και αυτή ακριβώς είναι η κατάσταση που μας έχουν φτάσει. Σε μια εποχή που θα έπρεπε να συζητάμε για απεξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, για ανάπτυξη φιλικών στο περιβάλλον μορφών ενέργειας, εμείς εδώ υποχρεωτικά πρέπει να επιλέξουμε ένα θερμικό εργοστάσιο. Αυτό είναι ένα άλλο παράγωγο αποτέλεσμα και ευθύνη όλων των τοπικών παραγόντων.
  
• Ένα εργοστάσιο, σύγχρονης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας μπορεί να εγκατασταθεί οπουδήποτε στο νησί. Εμείς πιστεύουμε ότι με βάση την ένταση της ανάγκης πρέπει να επιλεχτεί η πιο ώριμη λύση. Με την έννοια ώριμη εννοούμε, αυτή που επιτρέπει το ποιο σύντομο χρονικό διάστημα κατασκευής του. Και αυτή την έχουμε ονομάσει και έχουμε πει ότι είναι η Καράβα. Αυτό γιατί, σε αυτή την τοποθεσία έχουν προχωρήσει σημαντικά οι αναγκαίες μελέτες, έχει δηλαδή ωριμάσει σε μεγάλο βαθμό το έργο. Είναι σε αρκετά μεγάλη απόσταση από κατοικημένες περιοχές και τα δίκτυα διανομής δεν θα περνούν πάνω από χωριά και το κυριότερο: Υπάρχει σύμφωνη γνώμη του Δήμου Θερμής (στον οποίο ανήκει η περιοχή) για την εγκατάσταση του εργοστασίου.
  

Σήμερα η ΔΕΗ έχει επιλέξει τη Σαρακήνα. Πολύ φοβόμαστε ότι αυτή η επιλογή, όσο και να φαίνεται «καλή» θα φάει αρκετό χρόνο ακόμα και το πρόβλημα θα τρέχει. Οι αντιδράσεις για την περιοχή είναι ακόμα μεγαλύτερες από ότι στην Καράβα και το τελικό αποτέλεσμα θα είναι η (για ακόμα μια φορά) παραπομπή της λύσης του στο μέλλον.
Με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό για τους χιλιάδες κατοίκους της Μυτιλήνης!

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Η ΑΕΝΑΛ και το Lesvos shop

Πρέπει να επανεξεταστούν οι στόχοι, το περιεχόμενο και ο τρόπος λειτουργίας του, στην κατεύθυνση του να γίνει πραγματικά το Lesvoshop ένας αποτελεσματικός μηχανισμός υποστήριξης και προώθησης των τοπικών προϊόντων. Αυτός ο μηχανισμός θα πρέπει να είναι αυτοδύναμος σε κεφάλαια για να μπορεί να ανταπεξέρχεται σε αυτό τον ρόλο.

Κατά την γνώμη μας το θέμα της από εδώ και πέρα λειτουργίας της ΑΕΝΑΛ και του Lesvos shop θα πρέπει να αντιμετωπιστεί από δύο πλευρές: Το πρώτο είναι αυτή καθ’ εαυτή η λειτουργία της ΑΕΝΑΛ και το δεύτερο η από εδώ και πέρα λειτουργία του Lesvoshop.
Αυτό που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι, η ΑΕΝΑΛ σαν εταιρεία της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης, δεν είχε ποτέ ένα ξεκάθαρο στόχο και αντικείμενο, ένα σχέδιο με βάση το οποίο προχωράει. Αυτή η αδυναμία έχει σαν αποτέλεσμα κάθε φορά να αναζητά ρόλο, ενώ αρκετές φορές έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση η αναγκαιότητα ύπαρξη της.
Εμείς πιστεύουμε ότι η ΑΕΝΑΛ, έχει να παίξει έναν σημαντικό ρόλο.
Κατά την γνώμη μας στόχος και αντικείμενο της θα πρέπει να είναι η ανάδειξη της σε σημαντικό εργαλείο στα χέρια της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, που θα υποστηρίζει:

• τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την υλοποίηση πολιτικών και δράσεων που στοχεύουν στην προώθηση της υπόθεσης της τοπικής ανάπτυξης.
• τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση, την υλοποίηση και την διάχυση των αποτελεσμάτων, πολιτικών και δράσεων που θα στοχεύουν στην κοινωνική και εργασιακή ενσωμάτωση ευαίσθητων ομάδων του τοπικού πληθυσμού (νέων, ανέργων, γυναικών κ,α,)

Αυτός ο στόχος θα πρέπει να συμφωνηθεί στο νομαρχιακό συμβούλιο και να εξειδικευτεί σε ένα αναλυτικό στρατηγικό σχέδιο για την επόμενη πενταετία. Κάτι τέτοιο θα δώσει την δυνατότητα στην εταιρεία να προετοιμαστεί κατάλληλα για να αναλάβει σχετικές δράσεις στα πλαίσια του 4ου ΚΠΣ.
Είναι σίγουρο ότι μέσα από ένα τέτοιο σχέδιο θα πρέπει να προτείνεται και ο ριζικός εκσυγχρονισμός και η οργανωτική προετοιμασία της εταιρείας για το επόμενο διάστημα. Η χρηματοδότηση αυτών των δράσεων θα μπορούσε να είναι τόσο από πόρους της Ν.Α (προγραμματικές συμβάσεις), όσο και από εθνικά και κοινοτικά προγράμματα.
Σε αυτά τα πλαίσια, κρίνουμε γενικά σαν θετική την ιδέα της δημιουργίας από την Ν.Α. υποστηρικτικών δικτύων και μηχανισμών για την προώθηση της τοπικής παραγωγής και ειδικότερα της παραγωγής των γυναικείων συνεταιρισμών.
Δεν μπορεί κάποιος, όμως, αυτή την στιγμή να πει κανείς εάν είναι το μοντέλο που ακολουθήθηκε μέσα από την δημιουργία του Lesvoshop είναι επιτυχημένο ή όχι. Εμείς δεν έχουμε στην διάθεση μας σχετικά στοιχεία. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι υπάρχουν ενστάσεις από πολλούς συνεταιρισμούς για τις σχέσεις συνεργασίας που προωθεί μαζί τους η ΑΕΝΑΛ (στα πλαίσια του Lesvoshop).
Σε κάθε περίπτωση και από ό,τι φαίνεται η λειτουργία του Lesvoshop βρίσκεται σήμερα σε κρίσιμη φάση, ενώ αρκετοί είναι αυτοί που εγείρουν ερωτηματικά σχετικά με την σκοπιμότητα και την νομιμότητα ορισμένων πράξεων της διοίκησής του. Αυτά τα ερωτηματικά θα πρέπει να απαντηθούν άμεσα, γι αυτό και ο διαχειριστικός έλεγχος και η άμεση τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων της εταιρείας είναι απαραίτητα.

Ωστόσο δεν έχουμε την πολυτέλεια έναν μηχανισμό που υπάρχει και λειτουργεί, παρ’ όλες τις ενστάσεις που μπορεί να υπάρχουν, να τον αφήσουμε να απαξιωθεί. Κάτι τέτοιο θα έχει δραματικές επιπτώσεις όχι μόνο για τους εργαζόμενους στην ΑΝΕΝΑΛ και του Lesvoshop, αλλά κυρίως για τους γυναικείους συνεταιρισμούς και τους άλλους παραγωγούς που έχουν εμπιστευθεί μεγάλο μέρος της διακίνησης των προϊόντων τους σε αυτό.

Όπως είναι σήμερα τα πράγματα, συμφωνούμε με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΑΕΑΝΛ. Βάζουμε όμως σαν όρο να φέρει σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα η ΑΕΝΑΛ μια πλήρη πρόταση τόσο για την ίδια την λειτουργία της όσο και για την λειτουργία του lesvoshop για το επόμενο διάστημα.

Πρέπει να επανεξεταστούν οι στόχοι, το περιεχόμενο και ο τρόπος λειτουργίας του, στην κατεύθυνση του να γίνει πραγματικά το Lesvoshop ένας αποτελεσματικός μηχανισμός υποστήριξης και προώθησης των τοπικών προϊόντων. Αυτός ο μηχανισμός θα πρέπει να είναι αυτοδύναμος σε κεφάλαια για να μπορεί να ανταπεξέρχεται σε αυτό τον ρόλο.
Ταυτόχρονα σε αυτόν πρέπει να συμμετέχουν ενεργά και οι ενδιαφερόμενοι (γυναικείοι συνεταιρισμοί και παραγωγοί) ενώ τα αποτελέσματά από την λειτουργία του πρέπει να είναι γενικότερα ωφέλημα σε αυτούς από πολλές απόψεις. Έτσι μαζί με την ανάπτυξη δικτύων διανομής, μεταφοράς στους παραγωγούς τεχνογνωσίας, την εκπαίδευση τους σε νέους τρόπους παραγωγής και διανομής των προϊόντων τους κ.α., πρέπει ταυτόχρονα να δημιουργεί και τις προϋποθέσεις ουσιαστικής συμμετοχής των παραγωγών στην λειτουργία του.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Lesvos shop...

Το φτιάξανε χωρίς να ξέρουν τι να το κάνουν. Σε πείσμα της λογικής τους, έχει έσοδα αλλά σαν αποτέλεσμα της αδιαφορίας και των παιχνιδιών τους μπαίνει μέσα.
Η αδιαφάνεια στην λειτουργία του, οι μικροκομματισμοί, τα ρουσφέτια τους και η "διαπλοκή" τους το έφτασαν εδώ που το έφτασαν.

Σήμερα πετάει ο ένας το μπαλάκι στον άλλο, οι χθεσινοί φίλοι ανταλλάσσουν εξώδικα και οι χθεσινοί "αδιάφοροι" εμφανίζονται σαν σωτήρες.

Δεν τους ενδιαφέρει καθόλου η τύχη του. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να απαλλαγούν από τις ευθύνες τους, να μην χάσουν τα λεφτά τους και να κάνουν το παιχνίδι τους!

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Η ψαλίδα ανοίγει συνέχεια...

Παρά τις διαρκώς επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες για στροφή του ενδιαφέροντος της κυβέρνησης προς την περιφέρεια, τα επίσημα στοιχεία ολοένα την διαψεύδουν. Όχι μόνο δεν μειώθηκαν, αλλά αυξήθηκαν περισσότερο οι περιφερειακές ανισότητες την περίοδο 2000 -2006.

Σύμφωνα με την επεξεργασία των περιφερειακών λογαριασμών της ΕΣΥΕ που αφορούν το κατά κεφαλή ΑΕΠ για την περίοδο από το 2000 - 2006, το Β. Αιγαίο έχει το προνόμιο να βρίσκεται σε μια από τις τρεις τελευταίες θέσεις μεταξύ των 13 περιφερειών της χώρας μας. Από την άλλη ο νομός Λέσβου συγκαταλέγεται ανάμεσα στους 15 φτωχότερους της χώρας, με κατά κεφαλή ΑΕΠ (2005-63,40%) πολύ κάτω από το μισό αυτού που παράγεται στην Αττική!

Ταυτόχρονα είναι χαρακτηριστικό το γεγονός υπάρχει μια εμφανής τάση συνεχούς αύξησης της ψαλίδας των ανισοτήτων από χρόνο σε χρόνο, τόσο όσον αφορά το Β. Αιγαίο, αλλά και ειδικότερα των νομό μας

Η πορεία αυτή οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην ανορθόδοξη κατανομή των πόρων -εθνικών και κοινοτικών- που ιδιαίτερα την περίοδο 2000-2006 έγειρε προκλητικά υπέρ του κέντρου. Η μέχρι σήμερα διαχείριση των κοινοτικών πλαισίων στήριξης (ΚΠΣ) όχι μόνο δεν συνέβαλε στο κλείσιμο της ψαλίδας μεταξύ κέντρου και περιφέρειας, αλλά από ότι όλα δείχνουν μεθοδεύτηκε να υπηρετήσει συγκεκριμένα συμφέροντα και σκοπιμότητες.

Σχετικό κείμενο: Άνοιγμα της ψαλίδας, και ένταση των περιφερειακών ανισοτήτων

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Μαρίνα Μυτιλήνης: Βλέποντας και κάνοντας

Εχουμε μια μαρίνα που όμως δεν ξέρουμε τι θα την κάνουμε. Ο ΕΟΤ περιμένει από τους ιδιώτες που θα την νοικιάσουν και μάλιστα για 40 χρόνια, να του πουν πως θα την αξιοποιήσουν. Αλλά αυτοί δεν έρχονται.
Αναρωτιόμαστε: Όταν αποφασίστηκε το έργο, δεν υπήρχε κάποιο σχέδιο λειτουργίας της; Δεν υπήρχε ένα επιχειρησιακό σχέδιο, κάτι; Αν ναι τι από τις προβλέψεις του και τις υποθέσεις τους ισχύουν σήμερα. Εάν όχι, πάνω σε ποια βάση στηρίχτηκε η απόφαση;

Κανένας «επενδυτής» δεν εμφανίστηκε τελικά για τη μαρίνα της Μυτιλήνης.

• Όπως είναι γνωστό πρόκειται για ένα μεγάλο έργο για τα δεδομένα του νομού μας που στοίχησε αρκετά δισεκατομμύρια δραχμές. Προφανώς το τελικό κόστος κατασκευής της είναι ακόμα μεγαλύτερο εάν σκεφτούμε ότι για περίπου μια δεκαετία είχαν και έχουν δεσμευτεί πόροι οικονομικοί που δεν απέδιδαν τίποτα.
• Αυτό το έργο ταυτόχρονα στέρει από την πόλη ένα ζωτικό χώρο. Μια από τις ποιο ωραίες μεριές της πόλης.
• Αξίζει τελικά τον κόπο και το κόστος; Αρκετοί από εμάς προβληματίζονταν και προβληματίζονται για την σκοπιμότητα αυτού του έργου.

Τι έχουμε αυτή τη στιγμή;

• Μια μαρίνα που όμως δεν ξέρουμε τι θα την κάνουμε. Με την έννοια ότι ο ΕΟΤ περιμένει από τους ιδιώτες που θα την νοικιάσουν και μάλιστα για 40 χρόνια, να του πουν πως θα την αξιοποιήσουν. Αναρωτιόμαστε: Όταν αποφασίστηκε το έργο, δεν υπήρχε κάποιο σχέδιο λειτουργίας της; Δεν υπήρχε ένα επιχειρησιακό σχέδιο, κάτι; Αν ναι τι από τις προβλέψεις του και τις υποθέσεις τους ισχύουν σήμερα. Εάν όχι, πάνω σε ποια βάση στηρίχτηκε η απόφαση;
• Πολύ φοβόμαστε ότι αυτό το μεγάλο έργο, έγινε με τη λογική του «βλέποντας και κάνοντας» Δηλαδή ας το κάνουμε, ας τελειώσει και μετά βλέπουμε πως θα το λειτουργήσουμε και την χρησιμότητα του.

Θεωρούμε ότι τέτοια μεγάλα έργα είναι έργα υποδομής, δηλαδή η κατασκευή και η λειτουργία τους πρέπει να συμβάλλουν συνολικά στην ανάπτυξη μιας περιοχής. Άρα κατά την γνώμη μας δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός η λειτουργία της μαρίνας, αυτή πρέπει να υποστηρίζει την γενικότερη τουριστική ανάπτυξη του νησιού μας.
Αυτό όμως που βλέπουμε ότι σήμερα κυριαρχεί, είναι η λειτουργία της μαρίνας σαν τέτοια. Δηλαδή καλεί ο ΕΟΤ τους ιδιώτες να πάρουν την μαρίνα να την λειτουργήσουν με σκοπό βεβαίως να έχουν κέρδος. Διαφορετικά γιατί να την πάρουν; Ουσιαστικά δηλαδή πρόκειται για μια κερδοσκοπική λειτουργία που δεν μπορεί εύκολα να συνδυαστεί με ένα έργο υποδομής.
Γιατί το βασικό μέλημα του ιδιώτη δεν θα είναι η γενικότερη ισόρροπη και ολοκληρωμένη τουριστική ανάπτυξη της Λέσβου, αλλά η κερδοφορία –με όποιους τρόπους- της μαρίνας.

Απλά «ελπίζουν» ότι μέσα από τη λειτουργία της μαρίνας θα προέρθει και τουριστική ανάπτυξη. Αλλά κατά την γνώμη μας αυτά είναι δύο πράγματα διαφορετικά.

Για να συμβάλει η μαρίνα αποτελεσματικά στην τουριστική ανάπτυξη, θα πρέπει να είναι ενταγμένη σε ένα γενικότερο σχεδιασμό. Κάτι που σήμερα δεν υπάρχει. Υπάρχουν μόνο ευχές και η πολιτική του υπουργού Τουρισμού, που σημειωτέον αλλάζει κάθε φορά που αλλάζει ο υπουργός.

Θεωρούμε ότι η καλύτερη λύση είναι να παραχωρηθεί η μαρίνα στην τοπική κοινωνία, μέσα από τους αντιπροσωπευτικούς της θεσμούς (Δήμους, Νομαρχία, ΤΕΔΚ, επιμελητήριο κα)., Αυτοί πρέπει να έχουν την ευθύνη της λειτουργίας της. Και πρέπει να ενταχθεί αυτή η λειτουργία σε ένα γενικότερο πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης που πρέπει να εκπονηθεί σε τοπικό επίπεδο.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Οι αριθμοί της ημέρας: Ενταση των περιφερειακών ανισοτήτων

Από 4.505-11.309 €, ήταν το "δηλωθέν εισόδημα" των φορολογουμένων για τις αγροτικές περιοχές της Λέσβου, το 2001. Στην πόλη της Μυτιλήνης ήταν από 11.310-14.850 €. Αυτό όταν σε περιοχές της Αθήνας έφτανε και τις 29.700 €!
Το 2005 είχαμε στον νομό Λέσβο, κατά κεφαλή ΑΕΠ ίσο με 11.339 ευρώ, όταν στην Αττική αυτό έφτασε τα 24.325. Το 2006, το κατά κεφαλή ΑΕΠ της Αττικής εκτοξεύτηκε στα 26.212, ενώ στο Β. Αιγαίο έφτασε μόλις τα 13.261.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Να διεκδικήσουμε το δικαίωμα στο αυτονόητο!

Να διαμορφώσουμε ευρύτερες τοπικές κοινωνικές συμμαχίες. Που όχι μόνο θα αντιστέκονται στις νεοφιλελεύθερες λογικές και πολιτικές, αλλά, πολύ περισσότερο, θα διαμορφώνουν και θα προτάσσουν ένα άλλο μοντέλο για την πορεία των νησιών μας. Ένα άλλο μοντέλο για την ίδια τη ζωή μας.

Στις κυρίαρχες νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες και πολιτικές, οι τοπικές κοινωνίες λαμβάνονται υπόψη, μόνο εφόσον έχουν την δυνατότητα μαζικής κατανάλωσης προϊόντων και υπηρεσιών, έχουν δηλαδή σοβαρή «αγοραστική ικανότητα». Με άλλα λόγια εφόσον αποτελούν μια υπολογίσιμη αγορά.

Στα νησιά μας δεν υπάρχουν οι μεγάλες «καπιταλιστικού τύπου» επιχειρήσεις. Οι μικρές -οικογενειακές επιχειρήσεις είναι αυτές που καθορίζουν την φυσιογνωμία τους. Οι 105.000 άνθρωποι που ζουν στο νομό μας αποτελούν μια «περιορισμένη» αγορά. Πολύ μικρότερη από ένα μέσο προάστιο της Αθήνας. Είναι μάλιστα μια αγορά «κατακερματισμένη», δηλαδή σκορπισμένη σε διάφορα χωριά και σε τρία νησιά

.
Δεν υπάρχει μια σημαντική μάζα καταναλωτών που αγοράζει μαζικά προϊόντα και υπηρεσίες. Δεν προσφέρονται σημαντικές ευκαιρίες κέρδους για τις μεγάλες εταιρείες. Η απόσταση από τις μεγάλες αγορές και το μεγάλο κόστος μεταφοράς των προϊόντων δεν «ευνοεί τις επενδύσεις». Κάνει τα νησιά μας να μην είναι «ανταγωνιστικά».
Οι λίγοι τομείς με σημαντικά περιθώρια κέρδους, όπως είναι οι ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τα λιμάνια, ανοίγουν την όρεξη του μεγάλου κεφαλαίου. Όμως και εδώ σχεδιάζονται και υλοποιούνται έργα, μόνο όταν έχουν κέρδος για τις κατασκευαστικές εταιρείες και τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα. Μετά, τις περισσότερες φορές, αφήνονται στην τύχη τους. Αυτό έγινε με την μαρίνα της Χίου, αυτό πάει να γίνει και τώρα με την μαρίνα της Μυτιλήνης.
Έτσι το τυχαίο και το αυθαίρετο κυριαρχεί. Στα όποια σχέδια και στην υλοποίηση τους κυριαρχούν λογικές απορρόφησης πόρων, εξυπηρέτησης φίλων και ψηφοφόρων και μικροκομματικών - μικροτοπικών συμφερόντων. Αυτός άλλωστε, είναι ένας από τους λόγους, που μετά από τρία ΚΠΣ, δεν απολαμβάνουμε βασικά αγαθά του ανθρώπινου πολιτισμού, όπως είναι οι ασφαλείς δρόμοι, η φθηνή και σίγουρη ενέργεια, οι φθηνές μεταφορές κ.α.
Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι ένας άλλος καπιταλισμός, αλλά ο καπιταλισμός στις συνθήκες της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης. Στρέφεται συνολικά απέναντι σε όλες τις άλλες τάξεις και στρώματα της κοινωνίας. Έχει αρνητικές συνέπειες για όλη την κοινωνία και υπονομεύει το μέλλον των νησιών μας.

• Οι μικρές επιχειρήσεις των νησιών μας συμπιέζονται και ο παραγωγικός μας ιστός εξακολουθεί να αποσαθρώνεται.
• Oι αγρότες μας ουσιαστικά χάνουν το δικαίωμα τους να παράγουν τα προϊόντα τους. Ο ελαιώνας της Λέσβου κινδυνεύει με εγκατάλειψη και οι κτηνοτρόφοι μας συμπιέζονται ανάμεσα στις υποσχέσεις και τα καρτέλ που αγοράζουν το προϊόν τους.
• Οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα βρίσκονται σε κατάσταση "σοκ". Εγκλωβισμένοι στα μικρά μεροκάματα και το έντονο πρόβλημα της ανεργίας αισθάνονται ολοένα και περισσότερο ανασφαλείς όχι μόνο για το μέλλον αλλά και το παρόν τους.
• Οι νέοι μας εξακολουθούν να φεύγουν από την στιγμή που το δικαίωμα τους στην εργασία εξευτελίζεται με 8μηνα, 18μήνα και Stage. O κίνδυνος, μετά από δύο η τρείς γενιές να μην υπάρχει παραγωγικό δυναμικό στα νησιά μας είναι σήμερα κάτι παραπάνω από υπαρκτός.

Να γιατί πρέπει να διαμορφωθούν ευρύτερες τοπικές κοινωνικές συμμαχίες. Που όχι μόνο θα αντιστέκονται στις νεοφιλελεύθερες λογικές και πολιτικές, αλλά, πολύ περισσότερο, θα διαμορφώνουν και θα προτάσσουν ένα άλλο μοντέλο για την πορεία των νησιών μας. Ένα άλλο μοντέλο για την ίδια τη ζωή μας.
Και σήμερα υπάρχουν αντιστάσεις.
Ομάδες συμπολιτών μας κινητοποιούνται και αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες:

• Αγρότες και κτηνοτρόφοι διεκδικούν το δικαίωμα να ζουν με αξιοπρέπεια στον τόπο τους. Να ζουν από την εργασία τους παράγοντας ασφαλή και υγιεινά τρόφιμα.
• Παραγωγοί και έμποροι διεκδικούν το δικαίωμα να ζουν, διατηρώντας την ποιότητα ζωής τους. Παράγουν ποιοτικά προϊόντα και υπηρεσίες. Με σεβασμό στο περιβάλλον και στον συνάνθρωπό τους.
• Εργαζόμενοι κινητοποιούνται δίνοντας το παρόν στην μάχη για την υπεράσπιση των κοινωνικών τους δικαιωμάτων.
• Γυναίκες οργανώνονται και διεκδικούν, με την δημιουργία συνεταιρισμών, το δικαίωμα της συντήρησης των οικογενειών τους και της συμμετοχής στην τοπική κοινωνία τους.
• Ομάδες πολιτών διεκδικούν το δικαίωμα στον πολιτισμό. Παράγουν οι ίδιες πολιτισμό.

Αυτές είναι μερικές από τις κοινωνικές αντιστάσεις και πρωτοβουλίες, που αμφισβητούν την σημερινή κατάσταση που βρίσκονται τα νησιά μας.
Χρειάζεται όμως να πολλαπλασιαστούν.

Αυτές οι πρωτοβουλίες πρέπει να μετατραπούν σε ένα πολιτικό πρόγραμμα, που θα διεκδικεί, όχι για λογαριασμό, αλλά, μαζί με τη νησιωτική κοινωνία μας, το δικαίωμα στο αυτονόητο:

Να ζήσουμε στον τόπο που γεννηθήκαμε ή που επιλέξαμε. Αυτό το πολιτικό πρόγραμμα, πρέπει να υποστηρίζεται από ένα τοπικό εναλλακτικό αναπτυξιακό σχέδιο που θα τοποθετεί την νησιωτική κοινωνία μας, την εργασία, τους ανθρώπους και το περιβάλλον πάνω από τις αγορές και τα κέρδη.
Αυτό είναι σήμερα αναγκαίο και πάνω από όλα εφικτό!

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Για τα δάση και τη δασοπροστασία

Στη Λέσβο από το 1977 μέχρι σήμερα είχαμε 100 δασικές πυρκαγιές με 55.000,00 καμένα στρέμματα από πυρκαγιές δασών - δασικών εκτάσεων και 4.500,00 στρέμματα παράνομες εκχερσώσεις.

Το πώς αντιλαμβάνεται η κυρίαρχη πολιτική την προστασία του δάσους φαίνεται μεταξύ άλλων και από το πώς κατανέμει τα κονδύλια από τον κρατικό προυπολογισμό Η εκτίναξη των διατιθέμενων πόρων στο Πυροσβεστικό Σώμα, εξαιτίας της ανάληψης της ευθύνης καταστολής των δασικών πυρκαγιών, από το ύψος των 95.000.000 € του έτους 1997 στο ύψος των 392.625.000 € του έτους 2007 (αύξηση μεγαλύτερη από 400%) και η σύγκρισή τους με τα αντίστοιχα μεγέθη πιστώσεων που διατέθηκαν στη Δασική Υπηρεσία για τη συνολική λειτουργίας της, οι οποίες από το ύψος των 139.900.000 € το έτος 1997 φθάσανε στο ύψος των 170.000.000 € το έτος 2007 (αύξηση κατά 21%) καταδεικνύει την μονομερή αντίληψη της πολιτείας για τον τρόπο διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών που δεν είναι άλλος από την «καταστολή».
Η καρδιά του δασικού προβλήματος της χώρας μας, είναι η σύνταξη δασολογίου και δασικών χαρτών. Με τη λύση του γίνεται η απογραφή και η οριοθέτηση των δασών και των δασικών εκτάσεων, γνωρίζουμε επακριβώς την έκτασή τους, δεσμεύεται η διοίκηση σχετικά με το χαρακτήρα μιας έκτασης, «κόβονται» τα χέρια των εμπρηστών και τα πόδια των καταπατητών, απελευθερώνονται οι δασικές υπηρεσίες από τον έντονο φόρτο της έκδοσης πράξεων χαρακτηρισμού καθώς και από τους όποιους πειρασμούς και δημιουργείται αμάχητο τεκμήριο υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου ως προς το δασικό χαρακτήρα τους.
Νομικό καθεστώς
114 Νόμοι, Διατάγματα και Υπουργικές Αποφάσεις αποτελούν το κύριο νομικό πλαίσιο που διέπει τις Δασικές Υπηρεσίες. Συνολικά έχουν καταμετρηθεί περί τα 190 Νομοθετημάτων που αφορούν το αντικείμενο των Δασικών Υπηρεσιών. Ξεκινώντας από τη "Σ Υ Μ Β Α Σ Η" μεταξύ της Ελληνικής Κυβερνήσεως και της Οθωμανικής Πόρτας - Φ.Ε.Κ. 12/25-4-1844 και το Ν. ΑΧΝ'/1888 - "Περί διακρίσεως και οροθεσίας των δασών' '- Φ.Ε.Κ. 20/21-1-188, μέχρι και τον τελευταίο Ν.998/79 που ορίζει την τότε «προσωρινή διαδικασία» των Πράξεων Χαρακτηρισμού μέχρι να ολοκληρωθεί η σύνταξη του Δασικού κτηματολογίου και των Δασικών Χαρτών που μέχρι σήμερα εκκρεμεί και φυσικά την έως σήμερα νομοθεσία και νομολογία.
Στα παραπάν, αν προσθέσουμε τους δασοκτόνους νόμους που ψήφισαν ΝΔ-ΠΑΣOΚ (N. 998/1979, 1734/1987, 2612/1998, 3208/2003) και την προσπάθεια αναθεώρησης του άρθρου 24 του Συντάγματος που άρχισε το 2001 το ΠΑΣOΚ και επιδιώκει να ολοκληρώσει το 2008 η ΝΔ, τότε γίνεται ολοφάνερο ποιος οπλίζει το χέρι των κάθε είδους εμπρηστών!
Με την αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος το 2001, η κυβέρνηση του ΠΑΣOΚ επιχείρησε να καταργήσει το νομικό τεκμήριο υπέρ της δημόσιας δασικής κτήσης, δηλαδή να καταργήσει το αναπαλλοτρίωτο της δημόσιας κτήσης. Έτσι, άνοιξε ο δρόμος για την ψήφιση κι άλλων δασοκτόνων νόμων, για την οικοπεδοποίηση των δασικών εκτάσεων, τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων και των καταπατητών, και την εμπορευματοποίηση της γης με την αλλαγή χρήσης.
Στα τέλη του 2003 ψηφίστηκε από την κυβέρνηση ΠΑΣOΚ ο νόμος 3208 ο οποίος στηρίχθηκε στην τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος που έγινε το 2001. Στο συγκεκριμένο νόμο και παρά την αντίθετη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής της Βουλής περί αντισυνταγματικότητας, ψηφίστηκε διάταξη, σύμφωνα με την οποία για να χαρακτηριστεί μια επιφάνεια ως δάσος ή δασική έκταση, πρέπει να έχει επιφάνεια τουλάχιστον τρία στρέμματα και δασοκάλυψη τουλάχιστον 25% (και όχι 15% όπως ίσχυε πριν) από δασοπονικά είδη (χαμηλή βλάστηση). Έτσι όποια έκταση είναι κάτω των τριών στρεμμάτων ή έχει δασοκάλυψη κάτω του 25% παραχωρείται, εκποιείται ή οικοδομείται.
Η επίθεση όμως του ΠΑΣOΚ εναντίον του Περιβάλλοντος δεν ολοκληρώθηκε με την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001, και τη μερική αναθεώρηση του άρθρου 24, λόγω της αντίστασης που πρόβαλαν τότε όσες δυνάμεις του λαϊκού και του οικολογικού κινήματος είχαν κινητοποιηθεί. Όμως οι αδηφάγες δυνάμεις του κεφαλαίου καιροφυλακτούσαν για να κατασπαράξουν οποιαδήποτε δασική έκταση έχει απομείνει και να τη θυσιάσουν στο βωμό του κέρδους. Έτσι λοιπόν η κυβέρνηση της Ν.Δ. στο μέσον της θητείας της πέταξε τη «βόμβα» της αναθεώρησης του Συντάγματος 2001, αλλά και της πλήρους αναθεώρησης του άρθρου 24, καθώς και των άρθρων 100 και 117.
Με την αναθεώρηση που προωθεί η ΝΔ επιχειρείται ο διαχωρισμός των δασικών εκτάσεων από τα δάση και η σύνδεσή τους με το χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό. Έτσι διασπάται η ενότητα των δασικών οικοσυστημάτων και υποβαθμίζονται οι δασικές εκτάσεις, που αποτελούν χαρακτηριστικά δασικά οικοσυστήματα, σε κατώτερης μορφής δάση, τα οποία τοποθετούνται πλέον στον προθάλαμο της οικοπεδοποίησης. Αντικαθίσταται ο όρος «αειφορία» που προσδιορίζει την προστασία του Περιβάλλοντος και για τις επόμενες γενιές, με τον όρο «βιώσιμη ανάπτυξη» που συνδέεται με την οικονομική ανάπτυξη, δηλαδή την οικοπεδοποίηση. Μεθοδεύεται ο περιορισμός της προστασίας δασών και δασικών εκτάσεων στο όνομα της κεφαλαιοκρατικής ανάπτυξης και δεν επιτρέπεται αποδεικτικό μέσο (π.χ. με αεροφωτογραφία) για όσες εκτάσεις καταπατήθηκαν έως τις 11-6-1975.
Η εμμονή της ΝΔ στην περαιτέρω αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος δεν είναι τυχαία, αφού αποτελεί τον κατ’ εξοχήν πολιτικό εκφραστή των διαπλεκομένων συμφερόντων, κεφαλαιοκρατών, εργολάβων, οικοπεδικών συνεταιρισμών, τουριστικών επιχειρηματιών, καταπατητών και τοπικών παραγόντων, κυρίως σε περιοχές όπου υπάρχει άναρχη και αυθαίρετη δόμηση.
Τα περί «ασύμμετρης απειλής» του Πολύδωρα και της Μπακογιάννη, είναι ένας γελοίος κυβερνητικός αντιπερισπασμός. Η πραγματικά ασύμμετρη απειλή για την κοινωνία και τη Φύση είναι το κεφάλαιο. Ο Κ. Μητσοτάκης, κυνικός πολιτικός, ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο (συνέντευξη στη ΝΕΤ στις 20-5-2006) είχε δηλώσει με θράσος: «Το δάσος αλλάζει ιδιότητα κι επομένως δε μπορούμε να λέμε άπαξ δάσος-εσαεί δάσος. Άλλο πράγμα η προστασία του δάσους και άλλο η προστασία των δασικών εκτάσεων. Αυτό πρέπει να μπει στο Σύνταγμα. Το Ελληνικό Δημόσιο διεκδικεί τη δασική έκταση χωρίς όμως να ισχυρίζεται ότι έχει κυριότητα επ’ αυτής». Με τη δήλωσή του άνοιξε το δρόμο στη ΝΔ για τη δεύτερη αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος.
Για την αριστερά η υπόθεση της δασοπροστασίας δεν μπορεί να εγκλωβίζεται ούτε σε μια υπηρεσιακή ή κρατική και ορθότερα κρατηκίστικη λογική-πολιτική ούτε βέβαια στην λογική των εθελοντικών οργανώσεων, μόνο. Είναι σημαντικό να ανοίξουμε τη συζήτηση ξανά για την αντίθεση μεταξύ αστικού και αγροτικού πληθυσμού και τη διαλεκτική ενότητα που υπάρχει μεταξύ αυτών των δύο αντιθετικών και αλληλοσυμπληρούμενων «ομάδων». Δεν είναι δυνατό σήμερα να γίνεται μια συζήτηση εγκλωβισμένη στη νεοσυντηριτική σκέψη και να περιμένουμε αποτελέσματα που θα ξεπερνάν τα αδιέξοδα αυτής της πολιτικής.
Πρακτικά, είναι παράλογο να περιμένουμε την δασοπροστασία από εθελοντές που δεν έχουν ζωτική σχέση με το δάσος, ή από ένα κράτος που δεν σέβεται την κινητήρια δύναμη αυτής της κοινωνίας. Παραπέρα είναι πέρα από κάθε λογική το να περιμένουμε την όποια πράξη δασοπροστασίας από τους πολίτες όταν με κάθε μέσο τους τοποθετούν ή μας τοποθετούν έξω από το φυσικό περιβάλλον μας αποξενώνουν από αυτό. Άρα τη κάνουμε; Υπάρχει έστω μερική αναστροφή και πρακτικές λύσεις ή θα πρέπει να περιμένουμε… τις νέες κοινωνικές δομές!!! Ρητορικό το ερώτημα φυσικά.
Προτάσεις για τη δασοπροστασία

1. Δημόσια αξιοποίηση της καύσιμης ύλης από τον αγροτικό πληθυσμό κάτω από την εποπτεία των Δασικών Υπηρεσιών. Η διαχείριση της δασικής καύσιμης ύλης με προγράμματα μείωσης και ελέγχου της συσσώρευσης βιομάζας θα πρέπει να προωθηθεί άμεσα με συνεργασία της Δασικής Υπηρεσίας με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και τους ΟΤΑ. Θα πρέπει επίσης να διερευνηθεί ο συνδυασμός μείωσης της βιομάζας και παραγωγής βιοκαυσίμων ή βιοενέργειας. Η αποτύπωση και χαρτογράφηση των τύπων δασικής καύσιμης ύλης και η παρακολούθηση της συγκέντρωσης του φορτίου των καυσίμων σε εθνικό επίπεδο αποτελεί προτεραιότητα και προϋπόθεση της ορθολογικής και αποτελεσματικής αντιμετώπισης του προβλήματος.
2. Θεσμοθετημένες ετήσιες λαϊκές συνελεύσεις σε αγρό-κτηνοτροφικές περιοχές και σε αστικές για την διαχείριση δασικών εκτάσεων -πρόληψη και καταστολή δασικών πυρκαγιών. Η αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών απαιτεί φυσικά επανασχεδιασμό της πολιτικής δασοπροστασίας σε εθνικό επίπεδο ώστε να εξασφαλίζεται ενιαία διαχείριση του κύκλου πρόληψης, καταστολής και διαχείρισης των καμένων περιοχών. Η ολοκληρωμένη αυτή διαχείριση του προβλήματος θα πρέπει να βασίζεται στο συντονισμό της συμμετοχής όλων των εμπλεκόμενων φορέων σύμφωνα με αρμοδιότητες και συμπληρωματικούς ρόλους που θα προσδιορίζονται με σαφήνεια στο πλαίσιο ενός ενιαίου εθνικού σχεδίου.
3. Άμεση σύνταξη και ανάρτηση των δασικών χαρτών με την τοποθέτηση του 1945 ως χρονικού ορίου για την κατοχύρωση του δασικού χαρακτήρα εκτάσεων.
4. Σύσταση ενιαίου διεπιστημονικού φορέα διαχείρισης δασικών εκτάσεων. Η πολιτεία πρέπει να εξετάσει, τα αποτελέσματα της εφαρμογής του Νόμου 2612 του 1998 και να επαναφέρει σε συζήτηση την προσέγγιση του ομόφωνου πορίσματος της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής του 1993 για τη δημιουργία Ενιαίου Διεπιστημονικού Φορέα Πυροπροστασίας (με ενοποίηση της πρόληψης, καταστολής και αποτελεσμάτων πυρκαγιών).
5. Δημοσίευση των ορίων ιδιωτικών και δημοσίων δασών και δασικών εκτάσεων καθώς και των αναδασωτέων εκτάσεων. Άμεση κήρυξη αναδασωτέων εκτάσεων μετά από κάθε πυρκαγιά. Είναι αναγκαία η αποτύπωση και χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων σε ετήσια βάση καθώς και η διαχρονική παρακολούθησή τους, έτσι ώστε αφενός να προστατευτούν από την παράνομη οικιστική επέκταση και αφετέρου να διευκολυνθεί η σύνταξη σχεδίων επαναφοράς των οικοσυστημάτων στην πρότερη κατάστασή του.
6. Χρηματοδότηση των Διευθύνσεων Δασών από το ΥΠ. Αγροτικής Ανάπτυξης για διαχειριστικές μελέτες των δασών. Ο ευρύτερος σχεδιασμός θα πρέπει να λάβει υπ' όψιν του το ευάλωτο των καμένων οικοσυστημάτων και να εξασφαλίσει την προστασία τους από οικιστικές και κτηνοτροφικές πιέσεις αλλά και από διαβρωτικά και πλημμυρικά φαινόμενα. Οι αναδασώσεις και η επανεγκατάσταση του δάσους στις καμένες εκτάσεις θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα αφορά τις ευρύτερες περιοχές που κάηκαν και η ανθρώπινη παρέμβαση θα πρέπει να περιορίζεται στις περιπτώσεις όπου το φυσικό οικοσύστημα δεν μπορεί να επανέλθει από μόνο του.
7. Χρηματοδότηση των διευθύνσεων δασών από το ΥΠ. Αγροτικής Ανάπτυξης για την εκτέλεση δασοτεχνικών έργων κάτω από την επίβλεψη ΤΕΕ και ΓΕΩΤΕ. Η εκδήλωση πυρκαγιών πολύ μεγάλου μεγέθους δεν αποτελεί συμπτωματικό χαρακτηριστικό των καλοκαιριών των τελευταίων χρόνων αλλά θα συνεχίζεται με ολέθρια κοινωνικά, οικολογικά και οικονομικά αποτελέσματα όσο δεν εφαρμόζονται δασοκομικές και διαχειριστικές πρακτικές που περιορίζουν την πιθανότητα αναβάθμισης μιας πυρκαγιάς σε μεγα-πυρκαγιά..

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Η ειδική περιβαλλοντική μελέτη για την περιοχή "νατούρα 2000" της Καλλονής

Είναι γεγονός ότι οι κάτοικοι της περιοχής, σε πολύ μικρό βαθμό έχουν αισθανθεί από οικονομική άποψη την παρουσία αυτού του πόρου δίπλα τους και αυτός είναι ο βασικότερος λόγος που κάνει πολλούς από αυτούς να αντιδρούν στην οποιαδήποτε επιβολή περιορισμών σε δραστηριότητες που υποβαθμίζουν το οικοσύστημα.

• Οφείλουμε να διατηρήσουμε και να προστατέψουμε το φυσικό περιβάλλον, γιατί μόνο μέσα σ’ ένα υγιές φυσικό περιβάλλον μπορεί να επιβιώσει το ανθρώπινο είδος.
• Οφείλουμε να δώσουμε τα μέσα για αξιοπρεπή επιβίωση στους αγροτικούς πληθυσμούς γιατί αυτοί είναι το βασικό στήριγμα του αγροτικού χώρου.

Με γνώμονα αυτές τις αρχές ο ΣΥΡΙΖΑ αντιμετωπίζει την ανάπτυξη γενικότερα, αλλά και το συζητούμενο θέμα το οποίο αφορά στην ολοκλήρωση της και θεσμοθέτηση της Ε.Π.Μ για τους υγροβιότοπους του κόλπου Καλλονής, οι οποίοι περιλαμβάνονται στο Ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών “Natura 2000”. Η μελέτη αυτή είχε ανατεθεί στο μελετητή το 1998, είχε φτάσει στο δεύτερο στάδιο το 2000 και ποτέ δεν ολοκληρώθηκε.
Η προτεινόμενη για ειδική προστασία περιοχή περιλαμβάνει ένα εξαιρετικά πλούσιο και ταυτόχρονα ευαίσθητο οικοσύστημα του οποίου ο φυσικός πλούτος είναι πολύτιμος όχι μόνο σε επίπεδο τοπικό και νησιού, αλλά και εθνικό και πολύ ευρύτερο, αφού εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών.

Είναι επίσης γεγονός ότι οι κάτοικοι της περιοχής, σε πολύ μικρό βαθμό έχουν αισθανθεί από οικονομική άποψη την παρουσία αυτού του πόρου δίπλα τους και αυτός είναι ο βασικότερος λόγος που κάνει πολλούς από αυτούς να αντιδρούν στην οποιαδήποτε επιβολή περιορισμών σε δραστηριότητες που υποβαθμίζουν το οικοσύστημα. Διευκρινίζουμε ότι στο οικοσύστημα περιλαμβάνουμε όχι μόνο τους υγρότοπους που φιλοξενούν κάθε χρόνο τα σπάνια και όμορφα αποδημητικά πουλιά, αλλά και τα νερά του κόλπου με την πλούσια ιχθυοπανίδα – που κι’ αυτή υποβαθμίζεται με γρήγορους ρυθμούς-, όπως και όλη τη γύρω λεκάνη με όλα τα έμβια (φυσικά και τους ανθρώπινους πληθυσμούς) και άβια στοιχεία της.

Η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη, απαιτείται στις περιπτώσεις αυτές γιατί οι ειδικοί επιστήμονες πρέπει να προσδιορίσουν τους παράγοντες που παρεμβαίνουν βλαπτικά για το οικοσύστημα και να προτείνουν μέτρα για να ελεγχθεί η υποβάθμιση αλλά και για τη σωστή διαχείριση του.
Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι η συγκεκριμένη μελέτη πρέπει να θεσμοθετηθεί, ή να συνταχθεί νέα μελέτη που θα θεσμοθετηθεί. Επειδή όμως για τα δύο στάδια της υπάρχουσας μελέτης που έχουν ολοκληρωθεί, όσοι ειδικοί επιστήμονες τα μελέτησαν εκφράστηκαν με πολύ θετικά λόγια, επειδή εξ’ άλλου οι διαδικασίες για τη σύνταξη πρόσκλησης και ανάθεσης εξ αρχής της μελέτης σε άλλους μελετητές, είναι πολύ χρονοβόρες και αρκετά δαπανηρές θεωρούμε ότι το συμφέρον του τόπου υπαγορεύει, οι αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν σε ανάθεση της μελέτης στον ίδιο μελετητή. Φυσικά πρέπει να γίνουν μικρές βελτιώσεις και άρση των όποιων υπερβολών σε περιορισμούς που προτείνονται στο προηγούμενο στάδιο, υπό την επίβλεψη της αρμόδιας επιτροπής.
Όμως επί του θέματος των περιορισμών στη δόμηση, οι οποίοι αναμφίβολα είναι ο βασικός λόγος αντίδρασης αυτών που αντιδρούν και θέλουν να αποτρέψουν την ολοκλήρωση της μελέτης, οφείλουμε να διατυπώσουμε ορισμένες θέσεις.

1. Το πνεύμα του νομοθέτη, ο οποίος επέτρεψε την οικοδόμηση στις εκτός σχεδίου πόλεως περιοχές, δεν ήταν η μετατροπή της αγροτικής γης σε οικοπεδική, αλλά η κάλυψη κάποιων αναγκών σε μια παρελθούσα εποχή που η κατάσταση στην Ελλάδα από πολλές απόψεις ήταν διαφορετική. Επέτρεπε δηλαδή ο νομοθέτης και κάποια οικοδόμηση εκτός από την καλλιέργεια.
2. Στην εποχή μας που το οδικό δίκτυο (επαρχιακό και αγροτικό), έχει φτάσει σχεδόν παντού και το αυτοκίνητο έγινε προσιτό σχεδόν σε όλους, αυτή η απηρχαιωμένη χωροταξία έγινε πληγή για το περιβάλλον, για τους φυσικούς πόρους, αλλά και για την ασχεδίαστη πόλη και για την οικονομία και για την αισθητική του ελληνικού τοπίου, το οποίο αποτελεί το «ισχυρό χαρτί» του τόπου μας στον τομέα του τουρισμού.
3. Η διαφύλαξη της εύφορης γης για τις καλλιέργειες και ο σωστός σχεδιασμός των οικισμών, -τέχνη επιβίωσης που ο άνθρωπος γνώριζε και εφάρμοζε μέχρι πρόσφατα-, στην εποχή μας ηττήθηκε από ένα στρεβλό οικονομικό σύστημα, το οποίο κανένα ευοίωνο μέλλον δε φαίνεται να μας προσφέρει, αλλά αντίθετα μας δίνει καταστροφικές επισιτιστικές κρίσεις μέσα στον 21ο αιώνα.
4. Η εκτός οικισμού δόμηση αυξάνει υπερβολικά και τα κόστη για την τοπική αυτοδιοίκηση που καλείται να υποστηρίξει τα σπίτια αυτά τουλάχιστον με οδικό δίκτυο, δημοτικό φωτισμό και με ύδρευση, ενώ τα προβλήματα από τη διάθεση στερεών και υγρών αποβλήτων δεν είναι ευκαταφρόνητα.

Μοναδική μας ελπίδα ανάκαμψη για διαφύλαξη ενός βιώσιμου περιβάλλοντος μένει ο σχεδιασμός του μέλλοντος με επιστημονικά κριτήρια.
Όπως γίνεται σε μελέτες σαν και αυτή για την οποία μιλάμε σήμερα.

Επειδή όμως οι κάτοικοι της περιοχής είναι ο κρίσιμος παράγοντας στη διαχείριση του οικοσυστήματος, μέσα στο οποίο ζουν, οφείλουμε ταυτόχρονα να δούμε πως εξασφαλίζεται γι’ αυτούς η οικονομικά αξιοπρεπής επιβίωση.
Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται πραγματικά προγράμματα στήριξης της οικονομίας της περιοχής. Κατ’ αρχάς της γεωργίας της κτηνοτροφίας και της αλιείας, αλλά και προγραμματισμένη ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού με αξιοποίηση όλων των σχετικών πόρων.

Τα κοινοτικά προγράμματα προβλέπουν ενισχύσεις σε αγροτικές περιοχές εφαρμογής περιβαλλοντικών προγραμμάτων και πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως με παρέμβαση και διαρκή μέριμνα της αυτοδιοίκησης. Μαζί με την ανάθεση της ολοκλήρωσης της Ε.Π.Μ. πρέπει να γίνει ανάθεση μελέτης ολοκληρωμένου σχεδιασμού της ανάπτυξης της περιοχής η οποία θα είναι φυσικά συσχετισμένη με την Ε.Π.Μ. για την ορνιθοπανίδα των υγροτόπων αλλά και την ιχθυοπανίδα του κόλπου. Όλες αυτές οι δράσεις μπορούν να ενταχθούν στο ΕΣΠΑ εφόσον η νομαρχιακή και η τοπική αυτοδιοίκηση τους δώσουν την πρέπουσα σημασία και την ιεραρχήσουν υψηλά στις προτεραιότητες τους
Τέλος πρέπει να πούμε ότι αν η κοινωνία αναγνωρίζει την αξία του φυσικού περιβάλλοντος, δηλαδή του εξωαστικού χώρου, οφείλει να τον προστατέψει από τον οικονομικό μαρασμό, ενισχύοντας ανάλογα αυτούς που τον στηρίζουν, δηλαδή τους αγροτικούς πληθυσμούς. Και αν το ισχύον οικονομικό σύστημα κρατάει μόνιμα την κερδοφορία των εξωαστικών πόρων πολύ χαμηλότερη από αυτή των αστικών περιοχών, τότε πρέπει να δεχτούμε ότι είναι επιβεβλημένη η μεταφορά μέρους των κερδών από τις αστικές περιοχές στην περιφέρεια. Αυτό σημαίνει ότι εκτός από τις αναδιαρθρώσεις απαιτούνται και σωστές επιδοτήσεις όσο ισχύει αυτή η ανισότητα.
Γιατί μόνο στρουθοκαμηλισμός μπορεί να διατηρεί την εντύπωση ότι οι αστικές περιοχές μπορούν να επιβιώσουν μέσα σ’ ένα κατεστραμμένο φυσικό περιβάλλον.

Σχετικός χάρτης: Περιβαλλοντικά προβλήματα Λέσβου

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Γυναικείοι συνεταιρισμοί : Οταν το υπουργείο "κάνει μνημόσυνο με ξένα κόλυβα"

Στην Ελλάδα έχουμε 140 περίπου γυναικείους συνεταιρισμούς. Από αυτούς το 10% βρίσκονται εδώ στη Λέσβο. Είναι ένα φαινόμενο που δύσκολα το συναντάς σε άλλες χώρες. Αυτοί οι συνεταιρισμοί δημιουργήθηκαν κυρίως από το μεράκι των γυναικών χωρίς καμιά ουσιαστική υποστήριξη από την πολιτεία. Με την συμμετοχή τους στους συνεταιρισμούς οι αγρότισσες προτείνουν ένα συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο μπορούν να συμβάλλουν τόσο στην αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος, όσο και στην ανάπτυξη των χωριών τους.

Το να κάνεις ότι ασχολείσαι στα σοβαρά με την γυναίκα αγρότισσα και ειδικότερα με τους γυναικείους συνεταιρισμούς είναι «πιασάρικο» για τους παρακάτω τουλάχιστον λόγους:

Πρόκειται για γυναίκες και άρα το να δείχνεις ότι σε ενδιαφέρει η ισότητα είναι κάτι καλό
Πρόκειται για αγρότισσες, άρα ταυτόχρονα δείχνεις ότι σε ενδιαφέρει και το αγροτικό
Πρόκειται για συνεταιρισμούς γυναικών που σε πολλούς ακούγεται κάτι σαν εξωτικό άρα είναι ένα θέμα ενδιαφέρον

Στην πραγματικότητα όμως κάνουν «μνημόσυνα με ξένα κόλλυβα», γιατί πέρα από τις γενικολογίες και τα σχετικά, δεν έχουν να δείξουν κάτι το χειροπιαστό που να αποδεικνύει το έμπρακτο ενδιαφέρον τους για την αγρότισσα και ειδικότερα για τους γυναικείους συνεταιρισμούς.
Και προφανώς οι αγρότισσες που δημιουργούν και αναπτύσσουν τους συνεταιρισμούς ξέρουν πολλοί καλά ότι οι ανάγκες τους είναι πολύ παραπάνω από τις διάφορες γιορτές και εκθέσεις που εθιμικά πια γίνονται από χρόνο σε κάθε περιοχή της Ελλάδας. Γιατί το υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης που έπρεπε να παίζει καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη και υποστήριξη αυτού του φαινομένου, ουσιαστικά εξαντλεί τον ρόλο του σε τέτοιες δράσεις. Που τις περισσότερες φορές είναι ευκαιρία να προβάλει ένα έργο στο οποίο το ίδιο δεν είχε ούτε έχει καμιά ουσιαστική συνεισφορά.

Να μας πούνε για παράδειγμα πόσο συνέβαλε το ΥΠΑΑΤ στην αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου για την ίδρυση και λειτουργία των γυναικείων συνεταιρισμών. Για εμάς οι γυναικείοι συνεταιρισμοί είναι ένα κατ΄ εξοχή παράδειγμα φορέα εναλλακτικής οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας. Χρειάζονται ένα διαφορετικό νομικό και φορολογικό πλαίσιο λειτουργίας, που θα υποστηρίζει την ανάπτυξη και την λειτουργία του. Παρ’ ότι εδώ και χρόνια γίνεται συζήτηση για την «κοινωνική επιχειρηματικότητα» ουσιαστικά τίποτα δεν έχει προχωρήσει σε θεσμικό επίπεδο.
Να μας πούνε για παράδειγμα πόσο ουσιαστικά το ΥΠΑΑΤ συνέβαλε στην δημιουργία των γυναικείων συνεταιρισμών γενικά και της Λέσβου ειδικότερα. Πόσο ουσιαστικά συνέβαλε στην χρηματοδότηση τους. Ας πάνε να ρωτήσουν έναν – ένα τους συνεταιρισμούς που υπάρχουν στο νησί. Και μην μας πούνε για τα νοίκια που πληρώνονται αρχικά από την διεύθυνση γεωργίας. Για χρόνια οι γυναίκες που ήθελαν να ιδρύσουν συνεταιρισμούς έκαναν χρήση του προγράμματος του ΟΑΕΔ που αφορά τους ανέργους;
Να μας πούνε για παράδειγμα τι συγκεκριμένα μέτρα προβλέπονται στο νέο επιχειρησιακό του ΥΠΑΑΤ για την υποστήριξη των γυναικείων συνεταιρισμών.

Πριν από περίπου δύο μήνες στην έκθεση για τα προϊόντα των γυναικείων συνεταιρισμών στο Ζάππειο, ο κ. Κοντός ανέφερε ότι «Στο πρόγραμμα εμπεριέχονται δράσεις, που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και δίνονται ειδικά κίνητρα, για την ενίσχυση της εισόδου των γυναικών στην αγορά εργασίας του αγροτικού τομέα, μέσα από νέες πρωτοβουλίες, που περιλαμβάνουν τους τομείς του τουρισμού και της οικοτεχνίας.» Αυτό είναι σωστό. Θα περίμενε λοιπόν κανείς ότι θα υπήρχαν αναφορές για τους γυναικείους συνεταιρισμούς. Ψάχτε να βρείτε στις εκατοντάδες σελίδες του κάτι σχετικό. Δεν θα βρείτε ούτε μια.

Ας μας δείξουν έναν γυναικείο συνεταιρισμό εδώ στη Λέσβο, που χρηματοδοτήθηκε για την ανάπτυξη του από κάποιο πρόγραμμα του ΥΠΑΑΤ. Ούτε στο 3ο ΚΠΣ, ούτε στο ΕΣΠΑ υπάρχουν συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις που αφορούν τους γυναικείους συνεταιρισμούς. Βεβαίως υπάρχουν κάποια μέτρα και δράσεις που αφορούν τις γυναίκες (μαζί με τους νέους) αλλά ούτε ένα μέτρο, μια ειδική αναφορά έστω για κάποιες συντονισμένες προσπάθειες για την δημιουργία, ανάπτυξη και υποστήριξη γυναικείων συνεταιρισμών.

Στην Ελλάδα έχουμε 140 περίπου γυναικείους συνεταιρισμούς. Από αυτούς το 10% βρίσκονται εδώ στη Λέσβο. Είναι ένα φαινόμενο που δύσκολα το συναντάς σε άλλες χώρες. Αυτοί οι συνεταιρισμοί δημιουργήθηκαν κυρίως από το μεράκι των γυναικών χωρίς καμιά ουσιαστική υποστήριξη από την πολιτεία. Με την συμμετοχή τους στους συνεταιρισμούς οι αγρότισσες προτείνουν ένα συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο μπορούν να συμβάλλουν τόσο στην αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος, όσο και στην ανάπτυξη των χωριών τους.

o Εμείς πιστεύουμε ότι είναι καιρός για μια συντονισμένη υποστήριξη από την πολιτεία.
o Θεωρούμε ότι στα πλαίσια του «Μπαλτατζή» θα πρέπει να υπάρξει ένα ξεχωριστό και στον άξονα «βελτίωση της ποιότητας ζωής στην ύπαιθρο» θα πρέπει να προβλεφθεί ένα ξεχωριστό μέτρο το οποίο θα αποσκοπεί στην ολοκληρωμένη υποστήριξη των γυναικείων συνεταιρισμών και θα υποστηρίζει δράσεις που θα αφορούν τόσο την ίδρυση, όσο και τη λειτουργία και την προώθηση των προϊόντων των γυναικείων συνεταιρισμών.
o Θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρχει ένα ξεχωριστό νομικό πλαίσιο λειτουργίας τους που θα είναι φιλικό στις ιδιαιτερότητες των γυναικείων συνεταιρισμών
o Θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρχει διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση τους, που θα έχει σαν στόχο την υποστήριξη της λειτουργίας και της βιωσιμότητας τους.
o Τέλος θεωρούμε ότι σε τοπικό επίπεδο η νομαρχία Λέσβου πρέπει άμεσα να προχωρήσει στην εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου τοπικού σχεδίου υποστήριξης των τοπικών γυναικείων συνεταιρισμών

Σχετικός χάρτης: Οι γυναικείοι συνεταιρισμοί της Λέσβου

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Χαιρετίζουμε τον αγώνα των κατοίκων της Αγρας του Μεσοτόπου και των Παρακοίλων

Με μεγάλο σεβασμό παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες τον αγώνα που κάνουν οι κάτοικοι της Αγρας του Μεσοτόπου και των Παρακοίλων προκειμένου να πετύχουν το αυτονόητο: να φύγει το πεδίο βολής από την περιοχή τους.

Για τρεις ημέρες εκατοντάδες κάτοικοι κατέβηκαν στο δρόμο και εμπόδισαν τον στρατό να κάνει βολές στο πεδίο βολής της Αγρας. Τα σχολειά και τα μαγαζιά κλείσανε κανένας δεν πήγε στην δουλειά του.
Η αρχική άκαμπτη στάση του στρατηγού που είπε "εσείς εδώ και εμείς εδώ και όποιος αντέξει" δεν πέρασε. Τελικά οι βολές δεν έγιναν.
Αυτή η πρώτη νίκη ανήκει σε όλους τους κατοίκους της Αγρας του Μεσοτόπου και των Παρακοίλων.
Εχτές Τετάρτη εκατοντάδες κάτοικοι της περιοχής, έξω από την αίθουσα του νομαρχιακού συμβουλίου επέβαλλαν να συζητηθεί το θέµα και απόσπασαν οµόφωνη απόφαση που αναγνωρίζει σαν δίκαιο το αίτηµα τους.
Δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε ότι πρόκειται για την μεγαλύτερη λαϊκή κινητοποίηση στη Λέσβο των τελευταίων ετών. Μια κινητοποίηση που συσπειρώνει πάνω σε ένα ώριμο και δίκαιο αίτημα τους κατοίκους της περιοχής.
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε, υποστηρίχτηκε και οργανώθηκε από τους ίδιους τους κατοίκους και πατάει γερά πάνω στο κοινό αίσθημα όλων. Αυτό είναι ένα μάθημα για όλους μας και πρέπει να το διαβάσουμε καλά.
Δεν μπορούμε όμως να μην σχολιάσουμε αρνητικά την προσπάθεια που φαίνεται ότι είναι σε εξέλιξη και που στο χθεσινό νομαρχιακό συμβούλιο, ο νομάρχης Λέσβου έδειξε τα πρώτα δείγματα της:
Με επιχειρήματα που δεν στέκουν σε καμιά κριτική ο νομάρχης Λέσβου επιχείρησε όχι μόνο να στρέψει τους κατοίκους όλης της άλλης Λέσβου, εναντίων των κατοίκων της Αγρας του Μεσοτόπου και των Παρακοίλων αλλά ταυτόχρονα να εμφανίσει τον αγώνα των κατοίκων της περιοχής περίπου ως αγώνα που «υπονομεύει το αξιόμαχο των ενόπλων δυνάμεων». Τέτοιου είδους τακτικές όχι μόνο είναι ανιστόρητες, αλλά μπορεί να γίνουν και επικίνδυνες για την συνοχή της τοπικής μας κοινωνίας.
Πρέπει επίσης να υπογραμμίσουμε τις μεγάλες ευθύνες του Υπουργείου Εθνικής Αμυνας που επέλεξε ουσιαστικά να έρθει σε σύγκρουση με τους πολίτες, ιδιαίτερα σε μια τόσο ευαίσθητη εθνικά περιοχή.
• Με την ακατανόητη εμμονή του να συνεχίζει να χρησιμοποιεί το πεδίο βολής ενάντια στην εκφρασμένη θέληση τους,
• με δεδομένο το υψηλό αγωνιστικό φρόνημα των κατοίκων που απόδειξαν ότι έχουν την δυνατότητα να ακυρώνουν στην πράξη αυτή την εμμονή του,
• αυτό που στην πράξη καταφέρνει είναι να εμπλέκεται σε μια διαδικασία που τουλάχιστον δεν ωφελεί κανέναν!

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο του τουρισμού

Στο Ν. 2742/99 για το χωροταξικό σχεδιασμό περιγράφονται με σαφήνεια τα διάφορα επίπεδα σχεδιασμού με ιεραρχική σχέση έτσι ώστε κάθε φορά το υποκείμενο επίπεδο να εναρμονίζεται με το αμέσως υπερκείμενο.

Για δεύτερη φορά τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση προχώρησε σε εκπόνηση μελετών χωροταξικού σχεδιασμού και συγκεκριμένα των Ειδικών Πλαισίων για τις ΑΠΕ, για τον Τουρισμό, για τη Βιομηχανία, για τον Παράκτιο και για τον Ορεινό χώρο χωρίς να εξασφαλίζει τη συμβατότητά τους με Εθνικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης το οποίο ήδη έχει ψηφιστεί στη Βουλή.
Το θέμα δεν είναι τυπικό αφού μόνο ένα Εθνικό Πλαίσιο, που ψηφίζεται από τη Βουλή και ελέγχεται συνταγματικά, μπορεί, θέτοντας εθνικούς στρατηγικούς στόχους για βιώσιμη ανάπτυξη και κοινωνική ευημερία, να λειτουργήσει ως βάση τόσο για το βάρος που μπορεί και πρέπει να έχει ο επί μέρους σχεδιασμός που το κάθε Ειδικό Πλαίσιο υπηρετεί, όσο και τη διασύνδεση των στόχων και των πολιτικών που το καθένα από τα Ειδικά Πλαίσια προάγει.

Ειδικά το Σχεδιο ΚΥΑ για το Ειδικό Πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού για τον Τουρισμό, υπερβαίνοντας τα όρια ενός Τομεακού Πλαισίου αναγορεύει την πολιτική για την τουριστική ανάπτυξη σε νέα «εθνική ιδέα» για τη χώρα, σε βάρος άλλων τομέων σχεδιασμού, άλλων τομέων της οικονομίας, και της προστασίας του περιβάλλοντος. Παρεμβαίνει, επίσης, στην υφιστάμενη νομοθεσία για τους όρους εγκατάστασης τουριστικών μονάδων, κατευθύνοντας την αγορά ακινήτων, δημιουργώντας τετελεσμένα και όρους άσκησης νέων πιέσεων, ενώ, βάσει του Ν. 2742/99, αποτελεί ένα πλαίσιο κατευθύνσεων και δεν καθορίζει χρήσεις γης .
Ειδικότερα:
• Αγνοεί προκλητικά διαβούλευση δεκαετίας στην Ε.Ε. για την ολοκληρωμένη διαχείριση των ακτών, στην οποία μετείχε και η χώρα μας, με υποχρέωση εναρμόνισης των κρατών μελών, τη στιγμή που εκπονείται Ειδικό Πλαίσιο για τον Παράκτιο χώρο, επιτρέποντας δόμηση στα 50 έως 100 μέτρα από τον αιγιαλό, παρά το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή στις χώρες της Ε.Ε. γίνονται μελέτες και εγκρίνονται χρηματοδοτήσεις για αποκατάσταση του παράκτιου χώρου από την επιβάρυνση που έχει υποστεί.
• Περιλαμβάνει προβλέψεις που αφορούν στη χωροθέτηση της βιομηχανίας, παρά το γεγονός ότι παράλληλα εκπονείται Ειδικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία περιορίζοντας τις υποδομές με μόνο κριτήριο την απρόσκοπτη τουριστική ανάπτυξη και όχι σε σχέση με τις ανάγκες της ανάπτυξης της ίδιας της βιομηχανίας, ούτε και τις ανάγκες ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος.
• Παρεμβαίνει ακόμα και στα δίκτυα μεταφορών, υποδομές των οποίων ιεραρχεί αυθαίρετα.
• Ναρκοθετεί όλο τον υποκείμενο σχεδιασμό, τα πρόσφατα θεσμοθετημένα Περιφερειακά Πλαίσια και εκατοντάδες εκπονούμενα ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ που χρηματοδοτούνται από το Γ΄ ΚΠΣ, ελέω εντυπώσεων, προσδοκιών και άτυπων πολιτικών εντολών που αποσκοπούν στην άμεση τροποποίησή τους έτσι ώστε να «προλάβουν» να συμπεριλάβουν όρους που το Ειδικό Πλαίσιο θέτει, πολλοί από τους οποίους δεν είναι καν γνωστό αν θα συμπεριληφθούν στην τελική μορφή που θα θεσμοθετηθεί και πότε η διαδικασία αυτή θα ολοκληρωθεί.
ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΤΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ REAL ESTATE
• Προωθεί την εγκατάσταση μεγάλων τουριστικών επενδύσεων όχι μόνο σε προστατευόμενες περιοχές σε βάρος των φυσικών πόρων αλλά και σε γη υψηλής παραγωγικότητας, σε βάρος της πολιτικής ανάπτυξης της αγροτικής οικονομίας,
• Προσφέρει φθηνή γη, στις προστατευόμενες περιοχές και την ύπαιθρο στις ίδιες αυτές μεγάλες επενδύσεις μαζί με άλλα κίνητρα δόμησης που φθάνουν στο τετραπλάσιο των πυκνοτήτων με τις οποίες μπορούν να οικοδομούν οι πολίτες, και χωροθετεί την τουριστική ανάπτυξη όχι σε περιοχές οικιστικής ανάπτυξης αλλά στην εκτός σχεδίου δόμηση, χωρίς κανένα όριο.
• Παρεμβαίνει στην ουσία της οικιστικής ανάπτυξης γενικεύοντας και «βελτιώνοντας» σε κατεύθυνση μεγαλύτερης εκμετάλλευσης ένα παράλληλο μη ελεγχόμενο σύστημα ιδιωτικής πολεοδόμησης που, με το όνομα της τουριστικής επένδυσης, που δεν περιλαμβάνεται στα στάνταρς του υπολογισμού της οικιστικής ανάπτυξης, θα επιτρέψει την κάλυψη εκτιμώμενης ζήτησης 1.000.000 παραθεριστικών κατοικιών.
• Απέχει από χρήση όρων όπως «κορεσμός», «φέρουσα ικανότητα», «επάρκεια πόρων», «τοπικές ιδιομορφίες» οδηγώντας τη χώρα σε αποτυχημένα πρότυπα μαζικού τουρισμού όπως το ισπανικό που οδήγησε τη χώρα σε κατασπατάληση πόρων, καταστροφές μη αναστρέψιμες, δικαστήρια για πολεοδομικά σκάνδαλα και ελέγχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για όλα τα παραπάνω.

Για όλους αυτούς τους λόγους το παραπάνω σχέδιο θα πρέπει να αποσυρθεί και άμεσα να ξεκινήσει η συζήτηση για ένα νέο σχέδιο με βάση τις προτάσεις των φορέων.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Το Χωροταξικό του Τουρισμού: Στόχος η βιώσιμη ανάπτυξη ή η ενίσχυση του κατασκευαστικού τομέα;

Όπως κάθε Σχέδιο, έτσι και το Χωροταξικό Σχέδιο (ΧΣ) του Τουρισμού, αποτελεί ένα μέσο, ένα εργαλείο, για την επίτευξη ενός ή περισσότερων στόχων. Έρχεται, αφού έχει διαπιστώσει μια σειρά από προβλήματα που δεν επιτρέπουν την επίτευξη των στόχων αυτών, να παρέμβει με συγκεκριμένα μέτρα για να τα αντιμετωπίσει τα προβλήματα και να πλησιάσει τους στόχους. Βασικό μέλημα του άρθρου είναι να εξετάσει την συνέπεια μεταξύ διαπιστωμένων προβλημάτων και στόχων από τη μια και των προτεινόμενων μέτρων από την άλλη.

Ερώτημα 1ο : Ποια τα προβλήματα του ελληνικού τουρισμού, ποιοί οι στόχοι και πως είναι διατυπωμένοι; Διαβάζοντας την εισαγωγή και τα δύο πρώτα άρθρα του σχεδίου της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) βλέπουμε να αναφέρονται μια σειρά από σωστές διαπιστώσεις περί κυριαρχίας του μαζικού τουρισμού, περιβαλλοντικής υποβάθμισης, υψηλής εποχικότητας, χαμηλής ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, κυριαρχίας του αεροπλάνου κλπ. Εξίσου ικανοποιητική είναι και η περιγραφή των στόχων μια και αναφέρεται στην αειφόρο και ισόρροπη ανάπτυξη, στην ανάδειξη των φυσικών, πολιτιστικών, οικονομικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων των περιφερειών, στην ποιοτική περιβαλλοντική αναβάθμιση, στη θεματική, χρονική και χωρική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος, στη βελτίωση της απόδοσής του, στη διασύνδεσή του με τους άλλους τομείς της οικονομίας.

Ερώτημα 2ο: Ποιά μέτρα πολιτικής υιοθετούνται για την ικανοποίηση των παραπάνω στόχων; Θα μπορούσαν να ταξινομηθούν στις παρακάτω ομάδες και αφορούν:
- Παροχή γενικών κατευθύνσεων χωρικής οργάνωσης με βάση την κατάταξη των περιοχών σε αναπτυγμένες και μη τουριστικές, μητροπολιτικές, νησιωτικές, ορεινές, προστατευόμενες κλπ,
- Όρους δόμησης για την ανέγερση τουριστικών εγκαταστάσεων εντός και εκτός οικισμών με διαφοροποιήσεις ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης,
- Παροχή γενικών κατευθύνσεων για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού,
- Παροχή γενικών κατευθύνσεων για αντιμετώπιση προβλημάτων σχετικά με τις ειδικές και γενικές τεχνικές υποδομές όπως δίκτυα μεταφορών, διαχείριση απορριμμάτων και νερού, τηλεπικοινωνίες, υποδομές υγείας κλπ,
- Παροχή γενικών κατευθύνσεων για την αντιμετώπιση προβλημάτων που προκύπτουν από ανταγωνιστικές χρήσεις γης,
- Θεσμοθέτηση των «σύνθετων και ολοκληρωμένων τουριστικών υποδομών σταθερού παραθερισμού» ως νέου τύπου τουριστικών εγκαταστάσεων,
- Σχέδιο δράσης για τη προσαρμογή του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου στις διατάξεις του προτεινόμενου ΧΣ.

Ερώτημα 3ο: Πως τα προτεινόμενα μέτρα πολιτικής αντιμετωπίζουν τα προβλήματα του τουρισμού όπως επισημαίνονται στο Χ.Σ;. Θα βελτιωθούν οι οικονομικές και οι περιβαλλοντικές επιδόσεις του τουρισμού, ώστε να συμβάλει στη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας; Όμως τι σημαίνουν οι έννοιες αυτές και πως επιτυγχάνονται οι στόχοι;

Βελτίωση της οικονομικής απόδοσης του τουρισμού: αυτό θεωρητικά επιτυγχάνεται με αύξηση της ημερήσιας και της συνολικής δαπάνης των τουριστών (με αύξηση της μέσης διάρκειας παραμονής και της πληρότητας των υφιστάμενων μονάδων) και όχι από την μεγιστοποίηση του αριθμού των τουριστών (και επομένως αύξηση των εγκαταστάσεων) που αποτελεί εδώ και χρόνια τον μοναδικό στόχο εθνικών και τοπικών αρχών. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από ποιοτική αναβάθμιση και διαφοροποίηση του προσφερόμενου προϊόντος, με ανάπτυξη μορφών τουρισμού ειδικού ενδιαφέροντος που βασίζονται σε εξειδικευμένες δραστηριότητες με τις οποίες ο τουρίστας επιλέγει να ασχοληθεί κατά το ταξίδι του. Οι δραστηριότητες αυτές μπορεί να είναι η ανακάλυψη της φύσης του προορισμού, η παρακολούθηση πουλιών κλπ (φυσιολατρικός τουρισμός), η ανακάλυψη των πολιτιστικών χαρακτηριστικών του όπως μνημεία, γλώσσα, κουζίνα, χορός, μουσική, καλλιτεχνική παραγωγή κλπ (πολιτιστικός τουρισμός), η σωματική άσκηση, η ιστιοπλοΐα, η ορειβασία, η κατάδυση (αθλητικός τουρισμός), η παρακολούθηση συνεδρίου (συνεδριακός τουρισμός), η σωματική και ψυχική ευεξία (ιαματικός τουρισμός – τουρισμός ευεξίας) και πολλές άλλες που πρέπει να βασίζονται στα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Η ύπαρξη ειδικών υποδομών και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την παροχή των υπηρεσιών αυτών.

Πώς συμβάλλουν οι προτεινόμενες ρυθμίσεις του Χ.Σ. σ’ αυτό; Μέσα από την παροχή γενικών κατευθύνσεων για ποιοτική αναβάθμιση του τουρισμού και την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού; Οι κατευθύνσεις αυτές δεν διαφοροποιούνται σε τίποτα από όσα γράφονται και εξαγγέλλονται χρόνια τώρα, αλλά δεν υλοποιούνται. Άλλωστε καμία σχετική δέσμευση για υλοποίηση δεν αναλαμβάνεται από το Υπουργείο στο προτεινόμενο πρόγραμμα δράσης (άρθρο 11). Όμως, χωρίς δέσμευση και άμεση εμπλοκή του κράτους πως θα αναδειχθούν οι πραγματικά πλούσιοι φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι της χώρας; Πως θα στραφεί το ενδιαφέρον των τουριστών μακριά από το προϊόν «ήλιος και θάλασσα», όταν μόνο αυτό προσφέρουμε; Αν όλη η προσπάθεια αφορά στην ανάπτυξη του τουρισμού γκολφ, θα πρέπει να υπογραμμιστεί εδώ ότι δεν διαθέτουμε τους σχετικούς πόρους (πεδινά εδάφη και νερό), ενώ η ανάπτυξη τουρισμού γκολφ δεν προκαλεί αξιοποίηση ενός ιδιαίτερου χαρακτηριστικού της χώρας μας που θα επέτρεπε να ξεχωρίσουμε από τους ανταγωνιστές μας όπως απαιτούν οι βασικές αρχές της οικονομίας.

Αντίθετα, το Χ.Σ. αναφέρεται ρητά στους όρους δόμησης καταλυμάτων σε όλες τις περιοχές της χώρας (ακόμη και σε ακατοίκητες βραχονησίδες), ενώ αναλαμβάνει να θεσμοθετήσει (και να επιδοτήσει) την παραθεριστική κατοικία μέσα στα τουριστικά συγκροτήματα. Ποιους από τους εκφρασμένους αρχικούς στόχους του Χ.Σ. εξυπηρετεί η πολιτική αυτή;
- τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος; Σε καμία περίπτωση εφόσον η πολιτική παραμένει προσκολλημένη στο κατάλυμα ταυτίζοντας το με το προϊόν του ήλιου και της θάλασσας.
- την αναβάθμιση των προορισμών; Ούτε, αφού επιμένει να αγνοεί την αναγκαιότητα για ολοκληρωμένες παρεμβάσεις στο χώρο και στα υπάρχοντα καταλύματα και να πριμοδοτεί την δημιουργία νέων.
- την αύξηση της τουριστικής δαπάνης; Σε καμία περίπτωση και αυτό για πολλούς λόγους όπως ότι (α) η αύξηση της προσφοράς κλινών σε περίοδο όπου η ζήτηση δεν αυξάνει, οδηγεί σε συμπίεση τιμών, (β) η αύξηση του αριθμού των μεγάλων συγκροτημάτων χωρίς συνοδευτικά μέτρα κινδυνεύει να οδηγήσει στην ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των συμβολαίων «all inclusive», με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε παρεχόμενη ποιότητα και σε έσοδα, (γ) η δαπάνη των παραθεριστών στον προορισμό είναι κατά πολύ χαμηλότερη από εκείνη των αντίστοιχου επιπέδου τουριστών.
- τη σύνδεση του τουρισμού με την τοπική οικονομία; Τα μεγάλα συγκροτήματα πολύ σπάνια προμηθεύονται από την τοπική αγορά, ενώ συχνά δεν προμηθεύονται καν από την ελληνική αγορά. Αυτό θα ισχύει 100% για τα συγκροτήματα που θα χτιστούν σε ακατοίκητες βραχονησίδες, αφού δεν υπάρχει ούτε τοπική οικονομία, ούτε τοπική κοινωνία!!!! Αλήθεια ποιους εργαζόμενους σκοπεύουν να εγκαταστήσουν στα ερημονήσια για να δουλέψουν στις μονάδες αυτές;
- την ανάδειξη των τοπικών ιδιαιτεροτήτων και της τοπικής αρχιτεκτονικής; Τα μεγάλα συγκροτήματα συχνά έχουν έναν κοσμοπολίτικο χαρακτήρα και είναι εντελώς αποκομμένα από τον περιβάλλοντα χώρο τους.
- την καλύτερη χρονική κατανομή των τουριστών και των παραθεριστών; Αν κρίνει κανείς από τα νεκρά συγκροτήματα που συναντά εκτός τουριστικής περιόδου σε χώρες όπως η Ισπανία –όταν αυτά βρίσκονται μακριά από πόλεις που κατοικούνται όλο το χρόνο από ιθαγενείς- μάλλον δεν θα πρέπει να περιμένει θεαματικά αποτελέσματα.
- την αύξηση του ΑΕΠ; Ο συνυπογράφων Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών θα έπρεπε να γνωρίζει ότι η παραθεριστική κατοικία δημιουργεί όχι πραγματικό ΑΕΠ αλλά τεκμαρτό (κάτι σαν φούσκα), ενώ βοηθά στην εξάπλωση της παραοικονομίας μέσα από μη δηλωμένες εκμισθώσεις. Εκτός αν ενδιαφέρεται μόνο για την (βραχυπρόθεσμη) τόνωση του κατασκευαστικού τομέα και για εισπράξεις της εφορίας από τις υπεραξίες που δημιουργούνται από τις μεταβιβάσεις της γης (από ότι δηλώνεται βέβαια) και όχι ως οφείλει για την μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη.
- την αύξηση και την ποιοτική αναβάθμιση της απασχόλησης; Στον τουριστικό τομέα, στον κατασκευαστικό ή στο εμπόριο; Ας πουν δημόσια αν στοχεύουν στην ποιοτική αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού, ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει ανταγωνιστική οικονομία βασισμένη στη γνώση και στις δεξιότητες ή προτιμούν τους ανειδίκευτους εργάτες και υπαλλήλους προσπαθώντας να φτιάξουν μια «low cost» οικονομία.

Βελτίωση της περιβαλλοντικής απόδοσης του τουρισμού: ο τουρισμός –όπως και κάθε άλλη δραστηριότητα- καταναλώνει πόρους όπως έδαφος, νερό, ενέργεια και παράγει υγρά και στερεά απόβλητα, ατμοσφαιρικούς ρύπους και θόρυβο «πιέζοντας» τα αποθέματα των φυσικών πόρων, υποβαθμίζοντας το τοπίο, το αστικό περιβάλλον και γενικότερα τη ποιότητα ζωής μας.
Η κατανάλωση εδάφους (χώρου) από την κατασκευή τουριστικών μονάδων και άλλων εγκαταστάσεων απαραίτητων για τον τουρισμό, αποτελεί τη σοβαρότερη πίεση δεδομένου ότι είναι μόνιμη (ότι «τσιμεντοποιείται» δεν ξαναγίνεται φύση) επηρεάζοντας αρνητικά τη χλωρίδα, την πανίδα, τα υπόγεια νερά, το αστικό περιβάλλον (για εντός οικισμού κατασκευές), το τοπίο (για τις εκτός οικισμού), τις παραλίες και τα άλλα ευαίσθητα οικοσυστήματα. Αντίθετα, η κατανάλωση των άλλων πόρων και η παραγωγή αποβλήτων εξαρτάται από τη συμπεριφορά των τουριστών.
Το Χ.Σ., ενώ παραδέχεται ως υπαρκτή τη περιβαλλοντική υποβάθμιση, αντιμετωπίζει όλα τα στοιχεία του περιβάλλοντος ως ανεξάντλητους πόρους χωρίς ευρύτερες επιπτώσεις, ενώ απουσιάζει παντελώς από τη συλλογιστική του κειμένου η έννοια της φέρουσας ικανότητας, δηλαδή του πόσους τουρίστες και παραθεριστές αντέχει μια περιοχή.
Έχουμε να θέσουμε μια σειρά από ερωτήματα που δεν έχουν μέχρι σήμερα απαντηθεί:
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι η εκτός οικισμού δόμηση δεν έχει επιπτώσεις; Πότε θα την καταργήσει μαζί με τις κάθε είδους παρεκκλίσεις (πχ. παρόδια δόμηση) που έχουν τραυματίσει -ορισμένες φορές ανεπανόρθωτα- το ελληνικό τοπίο;
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι η παραθεριστική κατοικία καταναλώνει λιγότερους πόρους (και ιδιαίτερα έδαφος) από την τουριστική εκμετάλλευση και γι’ αυτό την προωθεί; Πόσα τετραγωνικά μέτρα αντιστοιχούν σε κάθε παραθεριστή και πόσες μέρες το χρόνο τα χρησιμοποιεί;
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι οι μονάδες πολυτελείας είναι περιβαλλοντικά περισσότερο «καθαρές» από εκείνες των χαμηλότερων κατηγοριών και τις προωθεί και σε περιοχές που αποδεδειγμένα έχουν ανεπάρκεια πόρων όπως τα νησιά;
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι ένα μικρό νησί μπορεί να «σηκώσει» πολλές ξενοδοχειακές μονάδες των 100 κλινών χωρίς να δημιουργηθούν προβλήματα πχ. στην επάρκεια του πόσιμου νερού;
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι η έννοια της φέρουσας ικανότητας δεν αποτελεί εργαλείο χωροταξικού σχεδιασμού και ότι οι περιοχές έχουν άπειρη χωρητικότητα σε δραστηριότητες και ειδικά σε τουριστικές μονάδες;
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι η δημιουργία τουριστικών συγκροτημάτων μέσα σε προστατευόμενες περιοχές NATURA αποτελεί απαραίτητο στοιχείο του σχεδίου προστασίας τους;
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι η δημιουργία γηπέδων γκολφ σε περιοχές που κινδυνεύουν από ερημοποίηση ότι θα αναστρέψει αυτή την εξέλιξη;
- θεωρεί το ΥΠΕΧΩΔΕ πολυτέλεια την εφαρμογή εργαλείων εξοικονόμησης πόρων όπως ενέργεια και νερό μέσα από την προώθηση σχεδίων «Περιβαλλοντικής Διαχείρισης και Συστημάτων Ελέγχου» – EMAS και ISO και για το λόγο αυτό τόσα χρόνια δεν τα προωθεί;

Δυστυχώς το Χωροταξικό Σχέδιο για τον Τουρισμό που ετοιμάζεται να υιοθετήσει το ΥΠΕΧΩΔΕ παρά τις σφοδρές αντιδράσεις όλων των ενδιαφερόμενων μερών δεν αντέχει σε καμία κριτική και πρέπει να αποσυρθεί. Και επειδή η Ελλάδα έχει άμεση ανάγκη από ένα Χ.Σ. προτείνεται όπως το πόνημα της μελετητικής ομάδας που είχε αναλάβει να φτιάξει τις προτάσεις να αποτελέσει βάση για ουσιαστικό διάλογο και επιστημονική αξιολόγηση των προβλεπόμενων επιπτώσεων του στη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.
Κύριος στόχος θα πρέπει να αποτελεί η επανάχρηση και η αναβάθμιση του υφιστάμενου αποθέματος κτισμάτων και όχι η αδιάκοπη επέκταση της δόμησης. Πρέπει να δοθεί έμφαση στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα. Πρέπει να αποφασίσουμε ως κοινωνία μεταξύ της Βιώσιμης Ανάπτυξης και του Real Estate.



Γιάννης Σπιλάνης
Οικονομολόγος – Περιφερειολόγος
Επίκουρος Καθηγητής
Τμήμα Περιβάλλοντος
Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...

Σχετικά με τον αναπτυξιακό νόμο

Έχουμε δηλώσει ότι για τον ΣΥΡΙΖΑ, το θέμα του αναπτυξιακού νόμου, έχει δύο πλευρές, ένα τεχνικό και ένα πολιτικό. Και τα δύο αυτά είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους, εφόσον κατά την γνώμη μας το τεχνικό πρέπει να υπηρετεί το πολιτικό και όχι το αντίστροφο.

Όσον αφορά το πολιτικό θέμα, με προηγούμενη ευκαιρία είχαμε σημειώσει ότι «η υπόθεση του αναπτυξιακού, μαζί με μια σειρά άλλα παραδείγματα (π.χ. ενεργειακό, ναυτιλία, χωροταξικό, κλπ) ουσιαστικά επιβεβαιώνει την εκτίμηση που έχουμε, ότι τα νησιά μας είναι «εκτός οπτικής». Οι πολιτικές που σχεδιάζονται δεν παίρνουν υπόψη τους τις ιδιομορφίες και τις ανάγκες των κατοίκων τους. Και αυτό γιατί τα νησιά μας δεν αποτελούν αναπτυγμένες αγορές. Έτσι και οι μικρές επιχειρήσεις των νησιών μας συμπιέζονται και ο παραγωγικός μας ιστός εξακολουθεί να αποσαθρώνεται.»
Αυτή η πολιτική μας εκτίμηση έρχεται να επιβεβαιωθεί για ακόμα μια φορά με τις δηλώσεις που έκαναν οι τρείς κορυφαίοι παράγοντες της Ν.Δ., δηλαδή ο Υπουργός Ναυτιλίας και Αιγαίου, κ. Βουλγαράκης, ο βουλευτής κ. Γιανέλλης και ο νομάρχης κ. Βογιατζής με την ευκαιρία της συνάντησης για το θέμα του αναπτυξιακού νόμου.
Και οι τρείς ισχυρίζονται ότι αποδέχονται το δίκαιο των αιτημάτων των τοπικών παραγωγικών κλάδων για την αύξηση του επιπλέον ποσοστού χρηματοδότησης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων του νομού μας, στα πλαίσια του αναπτυξιακού νόμου. Όλη όμως η προσπάθεια τους είναι να δικαιολογήσουν μια κυβερνητική επιλογή που καταδικάζει τα νησιά μας στην υπανάπτυξη.
Και ακόμα: Μεταφέρουν την ευθύνη της λύσης του προβλήματος, όχι σε αυτούς που το δημιούργησαν, δηλαδή, στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και στην κυβέρνηση γενικότερα, αλλά στην τοπική κοινωνία!
Και εδώ ερχόμαστε στο τεχνικό θέμα που χρησιμοποιούν προκειμένου να υποστηρίξουν τις πολιτικές τους επιλογές:
Είπε στους συνομιλητές του ο κ. Βουλγαράκης, όπως τουλάχιστον διαβάζουμε στο τοπικό τύπο: «ο αναπτυξιακός έκλεισε και δεν μπορεί να τροποποιηθεί παρά μόνο σε δέκα χρόνια από τώρα».
Και εμείς ρωτάμε: Από πού προκύπτει, ότι το θέμα του ύψους των επιπλέον ποσοστών ενίσχυσης στα πλαίσια του αναπτυξιακού είναι κλειδωμένο; Και μάλιστα για δέκα χρόνια!!!
Όταν μάλιστα είναι γνωστό ότι με βάση το άρθρο 4 του αναπτυξιακού νόμου, αυτά καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης. Και αυτό όταν υπάρχει πρόσφατα το προηγούμενο της – δικαιολογημένης – τροποποίησης που έγινε στα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στον αναπτυξιακό νόμο και προέρχονται από τις πυρόπληκτες περιοχές.
Είναι γνωστό σε όλους ότι ο αναπτυξιακός νόμος είναι «λάστιχο». Μάλιστα ο υφιστάμενος νόμος 3299 που δημοσιεύτηκε στις 23/12/2004, έχει τροποποιηθεί τρείς φορές, κάτι που κάποιος εύκολα μπορεί να το δει, εάν κάνει τον κόπο να διαβάσει την πρώτη σελίδα του κωδικοποιημένου κειμένου του νόμου που δημοσιεύεται στην σχετική ιστοσελίδα του ΥΠΟΙΟ.
Λέει ο κ. Γιαννέλης: «Το θέμα των επιδοτήσεων του Αναπτυξιακού νόμου δεν είναι της Κυβέρνησης, αλλά της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Από πού προκύπτει κάτι τέτοιο;
Το καθεστώς περιφερειακών ενισχύσεων του αναπτυξιακού νόμου πρέπει να είναι σύμφωνο με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 1628/2006 της Επιτροπής της 24ης Οκτωβρίου 2006 για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης στις εθνικές επενδυτικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα. Σε αυτή την κατεύθυνση, ο Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών υποβάλλει προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Αλλά με απόφαση του ίδιου Υπουργού εξειδικεύονται ως εθνικό καθεστώς ο παραπάνω εγκεκριμένος Χάρτης.
Με άλλα λόγια και για ότι μας αφορά, η δέσμευση ως προς την Ε.Ε. έχει να κάνει με το ανώτερο ύψος των επιχορηγήσεων, καθώς επίσης και τους τομείς και κλάδους που υπάγονται σε αυτές. Το πώς αυτές όμως εξειδικεύονται ανά περιφέρεια και πολύ περισσότερο ανά περιοχή είναι υπόθεση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών.
Συνεχίζει ο κ. Γιαννέλης: «τα στοιχεία έχουν ληφθεί από τη Eurostat και αναθεωρούνται κάθε δέκα χρόνια, άρα δεν μπορούμε τώρα να αλλάξουμε το 47%».
Πληροφορούμε τον κ. Γιαννέλη, ότι η Eurostat δεν αναθεωρεί κάθε δέκα χρόνια τα στοιχεία της. Όσο γραφειοκράτες και δυσκίνητοι και αν είναι οι υπάλληλοι της Ε.Ε. δεν μπορούν να κάνουν πολιτική με ανεπίκαιρα στοιχεία!
Το 2002 η Eurostat ζήτησε από την Ελλάδα να προχωρήσει στην αναθεώρηση. Για την ακρίβεια, πρόκειται για κάτι που κάνουν όλα τα κράτη μέλη το πολύ κάθε πέντε έτη. Κάποια το κάνουν κάθε χρόνο. Κάποια άλλα κάθε δύο ή τρία χρόνια.
Τα στοιχεία που αφορούν το ΑΕΠ της Ελλάδας, με βάση τις σχετικές κατευθύνσεις της Eurostat, έχουν ήδη αναθεωρηθεί εδώ και περίπου ένα χρόνο και με βάση αυτά τα στοιχεία προκύπτουν τα νέα δεδομένα, που ο ΣΥΡΙΖΑ έφερε στην επιφάνεια πρόσφατα, για την περιφέρεια Β. Αιγαίου και τον νομό μας,
Το δεύτερο που θέλουμε να πληροφορήσουμε τον κ. Γιαννέλη είναι ότι, όπως αναφέρεται πάλι στο άρθρο 4 του αναπτυξιακού νόμου, το επιπλέον ποσοστό επιχορήγησης δίδεται «βάσει των κριτηρίων του κατά κεφαλή Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (Α.Ε.Π.), του ποσοστού ανεργίας και της γεωγραφικής θέσης των αντίστοιχων περιοχών».
Ηδη από τον Σεπτέμβριο του 2006 η ΕΣΥΕ είχε αποστείλει στην Eurostat τα νέα δεδομένα για το αναθεωρημένο ΑΕΠ. Η σχετική απόφαση το ΥΠ.ΟΙ.Ο με την οποία καθορίστηκαν τα επιπλέον ποσοστά επιχορήγησης δημοσιεύτηκε στις 25/7/2007, δηλαδή περίπου ένα χρόνο μετά. Δεν γνωρίζουμε γιατί, παρ-όλα αυτά, το ΥΠ.ΟΙ.Ο επέλεξε να κάνει τους υπολογισμούς του, χρησιμοποιώντας, χωρίς κανείς να το υποχρεώνει, στοιχεία για το κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) του έτους 2003 (προσωρινά προ αναθεώρησης).
Θα μπορούσε όμως ο ίδιος να το είχε μάθει, εάν βεβαίως φρόντιζε να δώσει συνέχεια στην αναφορά που είχε καταθέσει για ίδιο θέμα κάνοντας μια απλή ερώτηση, ως βουλευτής του Νομού Λέσβου.
Και ερχόμαστε στον κ. Βογιατζή, ο οποίος μάλιστα επεσήμανε ότι «ο κ. Βουλγαράκης πρότεινε μια εξαιρετική μεθοδολογία για να επιτευχτεί το επιθυμητό αποτέλεσμα». Ποια είναι αυτή η «μεθοδολογία»;
Από ότι διαβάζουμε, ο κ. υπουργός κάλεσε τους τοπικούς φορείς «να καταθέσουν συγκεκριμένες προτάσεις, δυνατές και εφικτές, με τις οποίες να μπορεί να καλυφθεί το 8% της επιδότησης που χάνει ο νομός μας από τον Αναπτυξιακό». Δηλαδή κατά τον κ. νομάρχη, το εφικτό δεν είναι μια απλή υπουργική απόφαση, αλλά… κάτι άλλο που εάν «καταφέρουμε να προτείνουμε… θα έχουμε ένα καλό αποτέλεσμα»
Και ερχόμαστε πάλι στο πολιτικό θέμα:
Σε πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο μας σημειώνουμε ότι: «Η κρίση του δικομματικού συστήματος, που συμπίπτει με τα 4 χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ αγγίζει και το τοπικό πολιτικό μας σύστημα, που είναι μια μικρογραφία του κεντρικού σκηνικού και που αναπαράγει και μεγεθύνει στο τοπικό επίπεδο το κεντρικό πολιτικό σκηνικό. Όπως ακριβώς οι προσδοκίες των πολιτών έχουν φτάσει στο ελάχιστο για το κεντρικό πολιτικό σκηνικό, άλλο τόσο έχουν φτάσει στο ελάχιστο και για το τοπικό πολιτικό σκηνικό, που έχει αναπτυχθεί μέσα σε συνθήκες, όχι λύσης των μεγάλων προβλημάτων του τόπου μας, άλλα μετάθεσης τους από τον ένα χρόνο στον άλλο.» Τώρα συμπληρώνουμε: «πετώντας ταυτόχρονα την ευθύνη στην τοπική κοινωνία»
Ο κ. Βουλγαράκης είναι υπουργός της κυβέρνησης, αλλά ταυτόχρονα είναι και ο υπουργός που έχει την κυβερνητική ευθύνη για τα νησιά μας. Δεν γνωρίζουμε εάν, με βάση τα ήθη που σήμερα κυριαρχούν, προκειμένου να γίνουν αποδεκτά τα δίκαια αιτήματα των μικρών επιχειρηματιών του νομού μας, πρέπει ο υπουργός Αιγαίου να έχει «μπάρμα στην Κορώνη». Οπως γράφτηκε δήλωσε ότι, «έχει την δύναμη να ασκήσει επιρροή σε Υπουργούς και στον Πρωθυπουργό τον ίδιο εάν χρειαστεί», Εάν αυτό είναι απόδειξη άσκησης νησιωτικής πολιτικής εκ’ μέρους του, μάλλον το μέλλον των νησιών μας είναι πολύ πιο «σκοτεινό» από ότι και εμείς οι ίδιοι εκτιμούμε.
Ο κ. Γιαννέλης είναι βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος, αλλά ταυτόχρονα και βουλευτής Νομού Λέσβου. Κατανοούμε την ανάγκη του να υποστηρίξει μια κυβερνητική επιλογή. Όμως την επόμενη φορά που θα το επιχειρήσει, του συνιστούμε να φροντίσει να έχει καλύτερες δικαιολογίες.
Ο κ. Βογιατζής, είναι στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος, αλλά ταυτόχρονα και ο νομάρχης Λέσβου. Κατανοούμε επίσης την ανάγκη του να υποστήριξη μια κυβερνητική επιλογή. Ο ίδιος όμως έχει δηλώσει επανειλημμένα, ότι πάνω από όλα βάζει το συμφέρον του νομού μας. Ήρθε η ώρα να το αποδείξει.

Εμείς καλούμε για ακόμα μια φορά τους μικρούς επιχειρηματίες των νησιών μας, μαζί με τους συλλογικούς τους φορείς, τα επιμελητήρια, τους συλλόγους κλπ, να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους. Να συντονιστούν και να πιέσουν ακόμα περισσότερο, έτσι ώστε αυτό το πρόβλημα να βρει την λύση του.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο...